ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ: دﯾﺮوز، اﻣﺮوز و ﻓﺮدا

ﭘﻞ ﻣﺘﯿﮏ 1978

ﻣﻨﺒﻊ: ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ. آﺧﺮﯾﻦ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎه ﺑﻮرژوازی؟ ﻧﻮﺷﺘﻪی ﭘﻞ ﻣﺎﺗﯿﮏ، وﯾﺮاﯾﺶ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻞ ﻣﺎﺗﯿﮏ ﺟﻮﻧﯿﻮر، ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺘﺸﺎرات ﻣﺮﻟﯿﻦ، 1983؛

www. marxists. org

ﺑﺮﮔﺮدان ﺑﻪ ﻓﺎرﺳﯽ: آرﻣﺎن ﺟﻤﻬﻮر

در ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺎرﮐﺲ، ﺗﻐﯿﯿﺮات در ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻣﺎدی ﻣﺮدم، آﮔﺎﻫﯽ آﻧﻬﺎ را ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽدﻫﺪ. اﯾﻦ اﻣﺮ در ﻣﻮرد ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺎرﯾﺨﯽ آن ﻧﯿﺰ ﺻﺎدق اﺳﺖ. ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻈﺮﯾﻪای از ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺧﺎص ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری آﻏﺎز ﺷﺪ. اﻣﺎ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺗﺤﻠﯿﻞ آن از ﺗﻀﺎدﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ذاﺗﯽ در ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ روﻧﺪ ﮐﻠﯽ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری اﺷﺎره دارد، ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﯾﮏ اﻣﺮ روزﻣﺮه اﺳﺖ و ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ در ﺣﺎل ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺗﻄﺒﯿﻖ ﻣﯽدﻫﺪ. اﯾﻦ ﺗﻄﺒﯿﻖﻫﺎ در اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﻣﺎرﮐﺴﯽ ﺑﺎزﺗﺎب ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﺗﺎرﯾﺦ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ.

ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی ﻣﻘﺪم ﺑﺮ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯽ ﺑﻮد و ﭘﺎﯾﻪ و اﺳﺎس واﻗﻌﯽ ﺗﻮﺳﻌﻪ آن را ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﺮد. ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ زﯾﺮا ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﻧﻊﮐﻨﻨﺪه‌ای ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺳﺘﺜﻤﺎرﮔﺮاﻧﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را آﺷﮑﺎر ﮐﻨﺪ و ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ اﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺧﺎص را آﺷﮑﺎر ﺳﺎزد. راز ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮔﺴﺘﺮده ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری - ﯾﻌﻨﯽ اﺳﺘﺜﻤﺎر ﻓﺰاﯾﻨﺪه ﻧﯿﺮوی ﮐﺎر - ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ راز ﻣﺸﮑﻼت ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﺑﻮدی ﻧﻬﺎﯾﯽ آن اﺷﺎره داﺷﺖ. ﮐﺘﺎب ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﻣﺎرﮐﺲ، ﺑﺎ ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮی روشﻫﺎی ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻋﻠﻤﯽ، ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﻧﻈﺮﯾﻪای اراﺋﻪ دﻫﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ و ﺗﻀﺎدﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را در ﻫﻢ ﻣﯽآﻣﯿﺰد.

ﻧﻘﺪ ﻣﺎرﮐﺲ از اﻗﺘﺼﺎد ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻟﺰوﻣﺎً ﺑﻪ اﻧﺪازه ﺧﻮد اﻗﺘﺼﺎد ﺳﯿﺎﺳﯽ اﻧﺘﺰاﻋﯽ ﺑﻮد. اﯾﻦ ﻧﻘﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ روﻧﺪ ﮐﻠﯽ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﭙﺮدازد، ﻧﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﻠﯿﺎت ﻋﯿﻨﯽ و ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ آن در ﻫﺮ زﻣﺎن ﺧﺎص. از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻋﻠﺖ ﮔﺴﺘﺮش ﺳﯿﺴﺘﻢ و دﻟﯿﻞ زوال آن اﺳﺖ، ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﭼﺮﺧﻪای اﻧﺒﺴﺎط و اﻧﻘﺒﺎض ﭘﯿﺶ ﻣﯽرود. اﯾﻦ دو وﺿﻌﯿﺖ ﺣﺎﮐﯽ از ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﺘﻔﺎوت و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ واﮐﻨﺶﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوت از ﺳﻮی ﮐﺎر و ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺳﺖ. ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً، روﻧﺪ ﮐﻠﯽ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺣﺎﮐﯽ از دﺷﻮاری ﻓﺰاﯾﻨﺪه ﻓﺮار از ﯾﮏ دوره اﻧﻘﺒﺎض از ﻃﺮﯾﻖ ﮔﺴﺘﺮش ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮔﺮاﯾﺶ ﺑﻪ ﻓﺮوﭘﺎﺷﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ اﺳﺖ. اﻣﺎ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ در ﭼﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﺧﺎﺻﯽ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻋﺪم اﻣﮑﺎن ﻋﯿﻨﯽ اداﻣﻪ ﻓﺮآﯾﻨﺪ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺧﻮد، ﻣﺘﻼﺷﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.

ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻓﻘﺪان ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﻨﻈﯿﻢ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ﺑﺮای ﺗﻮﻟﯿﺪ دارد، ﻧﻮﻋﯽ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﮐﻮرﮐﻮراﻧﻪ در ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢ ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎی ﺑﺎزار ﭘﯿﺪا ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺑﺎزار ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد، ﺧﻮد را ﺑﺎ اﻟﺰاﻣﺎت ﮔﺴﺘﺮش ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮐﻪ از ﯾﮏ ﺳﻮ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ در ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﺳﺘﺜﻤﺎر ﻧﯿﺮوی ﮐﺎر و از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد، ﺗﻄﺒﯿﻖ ﻣﯽدﻫﺪ. ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺧﺎص درﮔﯿﺮ در اﯾﻦ ﻓﺮآﯾﻨﺪ از ﻧﻈﺮ ﺗﺠﺮﺑﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻪ ﻃﻮری ﮐﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ اﯾﻨﮑﻪ آﯾﺎ ﯾﮏ ﺑﺤﺮان ﺧﺎص ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻃﻮﻻﻧﯽﺗﺮ ﯾﺎ ﮐﻮﺗﺎهﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، از ﻧﻈﺮ ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮐﻢ و ﺑﯿﺶ وﯾﺮاﻧﮕﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﯾﺎ ﺑﺎ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺘﻦ ﯾﮏ راهﺣﻞ اﻧﻘﻼﺑﯽ از ﻃﺮﯾﻖ ﻋﻤﻞ ﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺘﻪ، ﺑﺤﺮان ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، ﻏﯿﺮﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ.

در اﺻﻞ، ﻫﺮ ﺑﺤﺮان ﻃﻮﻻﻧﯽ و ﻋﻤﯿﻘﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﯾﮏ وﺿﻌﯿﺖ اﻧﻘﻼﺑﯽ را اﯾﺠﺎد ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ را ﺗﺎ ﻧﻘﻄﻪ ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﺸﺪﯾﺪ ﮐﻨﺪ - اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﻋﯿﻨﯽ، آﻣﺎدﮔﯽ ذﻫﻨﯽ ﺑﺮای ﺗﻐﯿﯿﺮ رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﻮﻟﯿﺪ را اﯾﺠﺎد ﮐﻨﺪ. در ﺟﻨﺒﺶ اوﻟﯿﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ، ﺑﻪ دﻟﯿﻞ واﻗﻌﯿﺖ رﺷﺪ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ و ﮔﺴﺘﺮش ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ در درون ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﺣﺘﻤﺎل واﻗﻊﺑﯿﻨﺎﻧﻪ ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﺪ. ﺗﺼﻮر ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ در ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﮔﺎﻫﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ، ﻇﻬﻮر ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ و ﮔﺴﺘﺮش ﺷﻨﺎﺧﺖ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻪ ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻨﯽ ﺑﺮای ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری وﺟﻮد دارد، ﻫﻤﺰﻣﺎن اﺳﺖ.

ﻧﻈﺮﯾﻪ و ﻋﻤﻞ ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ، ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺧﻮدﮔﺴﺘﺮی و ﺧﻮدﻣﺤﺪودﮐﻨﻨﺪﮔﯽِ ﻧﺎﺷﯽ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﭘﺪﯾﺪه واﺣﺪ ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﺪ. ﺗﺼﻮر ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ اﺳﺘﺜﻤﺎر ﻓﺰاﯾﻨﺪه ﻧﯿﺮوی ﮐﺎر و ﻗﻄﺒﯽ ﺷﺪن ﺗﺪرﯾﺠﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ اﻗﻠﯿﺖ ﮐﻮﭼﮑﯽ از اﺳﺘﺜﻤﺎرﮔﺮان و ﺗﻮده ﻋﻈﯿﻤﯽ از اﺳﺘﺜﻤﺎرﺷﻮﻧﺪﮔﺎن، آﮔﺎﻫﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﮐﺎرﮔﺮان و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﻤﺎﯾﻞ اﻧﻘﻼﺑﯽ آﻧﻬﺎ را ﺑﺮای ﻧﺎﺑﻮدی ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽدﻫﺪ. در واﻗﻊ، ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ آن زﻣﺎن ﻫﯿﭻ دﯾﺪﮔﺎه دﯾﮕﺮی را ﻣﺠﺎز ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ، زﯾﺮا ﻇﻬﻮر ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺻﻨﻌﺘﯽ ﺑﺎ ﻓﻼﮐﺖ ﻓﺰاﯾﻨﺪه ﻃﺒﻘﺎت زﺣﻤﺘﮑﺶ و ﺗﺸﺪﯾﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﻫﻤﺮاه ﺑﻮد. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، اﯾﻦ ﺻﺮﻓﺎً دﯾﺪﮔﺎﻫﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ اراﺋﻪ ﻣﯽﺷﺪ و ﻫﻨﻮز اﻣﮑﺎن ﺳﯿﺮ دﯾﮕﺮی از وﻗﺎﯾﻊ را آﺷﮑﺎر ﻧﻤﯽﮐﺮد.

اﮔﺮﭼﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﺎ دورهﻫﺎی ﺑﺤﺮان و رﮐﻮد دﭼﺎر وﻗﻔﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، اﻣﺎ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﺪاوم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ و ﮔﺴﺘﺮش آن ﺑﻪ ﻓﻀﺎ از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺴﺮﯾﻊ اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﻬﺮهوری ﻧﯿﺮوی ﮐﺎر، ﺧﻮد را ﺣﻔﻆ ﮐﻨﺪ. ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎزﯾﺎﺑﯽ ﺳﻮدآوری ﻣﻮﻗﺘﺎً از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ، ﺑﻠﮑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ آن ﺑﻪ اﻧﺪازهای ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻓﺮآﯾﻨﺪ اﻧﺒﺎﺷﺖ را اداﻣﻪ دﻫﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺨﺶ ﺑﺰرﮔﯽ از ﺟﻤﻌﯿﺖ ﮐﺎرﮔﺮ را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﺪ، اﻣﮑﺎنﭘﺬﯾﺮ اﺳﺖ.

ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻮﻓﻘﯿﺖآﻣﯿﺰ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ و ﺑﻬﺒﻮد ﺷﺮاﯾﻂ ﮐﺎرﮔﺮان ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺮدﯾﺪ ﻓﺰاﯾﻨﺪهای در ﻣﻮرد اﻋﺘﺒﺎر ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻧﺘﺰاﻋﯽ ﻣﺎرﮐﺲ در ﻣﻮرد ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺷﺪ. در واﻗﻊ، ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﯿﺪ واﻗﻌﯿﺖ ﺗﺠﺮﺑﯽ ﺑﺎ اﻧﺘﻈﺎرات ﻣﺎرﮐﺲ در ﻣﻮرد آﯾﻨﺪه ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری در ﺗﻀﺎد اﺳﺖ. ﺣﺘﯽ در ﻣﻮاردی ﮐﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪ او ﺣﻔﻆ ﻣﯽﺷﺪ، دﯾﮕﺮ ﺑﺎ ﻋﻤﻠﯽ ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری اﻧﺠﺎم ﻣﯽﺷﺪ، ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﺒﻮد. ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻪ ﯾﮏ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺗﮑﺎﻣﻠﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ آرزوی ﻓﺮاﺗﺮ رﻓﺘﻦ از ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری از ﻃﺮﯾﻖ اﺻﻼح ﻣﺪاوم ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺳﯿﺎﺳﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی آن ﺑﻮد. ﺗﺠﺪﯾﺪﻧﻈﺮﻃﻠﺒﯽ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ، ﭼﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ آﺷﮑﺎر و ﭼﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﭘﻨﻬﺎن، ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﺳﻨﺘﺰ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ و اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﺑﻮرژوازی، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻧﻈﺮی ادﻏﺎم ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﺷﺪ.

ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ﻧﺒﺎﯾﺪ زﯾﺎد ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﭘﺮداﺧﺖ، زﯾﺮا ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی ﺳﺎزﻣﺎنﯾﺎﻓﺘﻪ ﻫﻤﻮاره ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺨﺶ ﮐﻮﭼﮏﺗﺮی از ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ را ﺗﺸﮑﯿﻞ داده اﺳﺖ. ﺗﻮده ﻋﻈﯿﻢ ﮐﺎرﮔﺮان ﺧﻮد را ﺑﺎ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﺑﻮرژوازی ﺣﺎﮐﻢ وﻓﻖ ﻣﯽدﻫﺪ و - ﺗﺎﺑﻊ ﺷﺮاﯾﻂ ﻋﯿﻨﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری - ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎﻟﻘﻮه ﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ اﻧﻘﻼﺑﯽ را ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽدﻫﺪ. اﯾﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ اﺟﺒﺎر ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎی آﮔﺎﻫﯽ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮏ آن ﻏﻠﺒﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ، اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺷﻮد و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﻪ ﺑﺨﺶ آﮔﺎه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ آن ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺑﺮای ﺗﺒﺪﯾﻞ ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﺑﻪ واﻗﻌﯿﺖ از ﻃﺮﯾﻖ اﻟﮕﻮی اﻧﻘﻼﺑﯽاش ﺑﺪﻫﺪ. اﯾﻦ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﺨﺶ آﮔﺎه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﺑﺎ ادﻏﺎم آن در ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری از ﺑﯿﻦ رﻓﺖ. مارکسیسم به آموزه‌ای هرچه مبهم تر تبدیل شد که اﻫﺪاﻓﯽ ﻣﺘﻔﺎوت از اﻫﺪاف اوﻟﯿﻪ را دﻧﺒﺎل ﻣﯽﮐﺮد.

ﻫﻤﻪ اﯾﻨﻬﺎ ﺗﺎرﯾﺦ اﺳﺖ: ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص، ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ دوم، ﮐﻪ ﻧﺸﺎن داد ﺟﻬﺖﮔﯿﺮی ﻇﺎﻫﺮاً ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ آن ﺻﺮﻓﺎً اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﻧﺎدرﺳﺖ ﯾﮏ ﻋﻤﻞ ﻏﯿﺮاﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻮده اﺳﺖ. اﯾﻦ ﻫﯿﭻ ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺑﺎ »ﺧﯿﺎﻧﺖ« ﺑﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻧﺪاﺷﺖ، ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺘﯿﺠﻪی ﺗﺴﻠﻂ ﺳﺮﯾﻊ و ﻗﺪرت ﻓﺰاﯾﻨﺪه‌ی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻮد ﮐﻪ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی را وادار ﺑﻪ ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺧﻮد ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺘﻐﯿﺮ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﮐﺮد. از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻏﯿﺮﻣﻤﮑﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﯿﺪ، اﺻﻼﺣﺎت ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، اﺻﻼﺣﺎت ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی را ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﮐﺮد. ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺟﻨﺒﺶ اﺻﻼﺣﯽ، اﺻﻼﺣﺎت ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را ﮐﻪ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﻬﺮه وری ﮐﺎر و ﮔﺴﺘﺮش رﻗﺎﺑﺘﯽ اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎنﯾﺎﻓﺘﻪی ﻣﻠﯽ ﺑﻮد، ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ. ﻣﺒﺎرزه‌ی ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﮑﺎری ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ.

ﺗﺤﺖ اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ، ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﮐﺎﻣﻼً رد ﯾﺎ ﺑﻪ ﺿﺪ ﺧﻮد ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻧﺸﺪ، ﺷﮑﻠﯽ ﮐﺎﻣﻼً اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻋﻤﻞ ﻃﺮﻓﺪار ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی ﺗﺄﺛﯿﺮی ﻧﺪاﺷﺖ. ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ، ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ در ﮐﻨﺎر ﺳﺎﯾﺮ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژیﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای ﺟﻠﺐ ﺣﻤﺎﯾﺖ رﻗﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ، وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. دﯾﮕﺮ ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﮕﺮ آﮔﺎﻫﯽ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی ﺑﺮای ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﻮد، ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻬﺎنﺑﯿﻨﯽای ﺑﻮد ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮاً ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﻗﺘﺼﺎد ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﻮد. ﺑﺎ اﯾﻦ اﻣﺮ، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻪ دﻏﺪﻏﻪ‌ی ﻋﻨﺎﺻﺮ اﻧﺘﻘﺎدیﺗﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﻮدﻧﺪ، اﻣﺎ ﺑﺨﺸﯽ از آن ﻧﺒﻮدﻧﺪ. اﯾﻦ ﺻﺮﻓﺎً ﻣﺸﺨﺺ ﮐﺮدن ﺷﮑﺎف از ﭘﯿﺶ اﯾﺠﺎد ﺷﺪه ﺑﯿﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯽ و ﻋﻤﻞ واﻗﻌﯽ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی ﺑﻮد.

اﻟﺒﺘﻪ درﺳﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﺪهﻫﺎی ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ در اﺑﺘﺪا و ﻋﻤﺪﺗﺎً - ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ - ﺗﻮﺳﻂ اﻋﻀﺎی ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﻄﺮح ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ از ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻏﯿﺮاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری اوﻟﯿﻪ آﺷﻔﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ. اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﻮد، ﻧﻪ ﺳﻄﺢ ﻫﻮش آﻧﻬﺎ، ﮐﻪ ﺗﻮﺟﻪ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﻣﻌﻄﻮف ﮐﺮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺟﺎی ﺗﻌﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری در آﻏﺎز ﻗﺮن، ﺗﯿﺰﺑﯿﻨﯽ اﻧﺘﻘﺎدی آﻧﻬﺎ را ﻣﻼﯾﻢﺗﺮ ﮐﺮد، و اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ وﯾﮋه ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺧﻮد ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺷﻮر و ﺷﻮق ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺧﻮد را از دﺳﺖ داده ﺑﻮد، ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺷﺪ. ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻪ دﻏﺪﻏﻪ روﺷﻨﻔﮑﺮان ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ و ﻣﺎﻫﯿﺘﯽ آﮐﺎدﻣﯿﮏ ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺖ. دﯾﮕﺮ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی ﺑﻪ آن ﻧﮕﺎه ﻧﻤﯽﺷﺪ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻋﻠﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ در ﻣﻮرد آن ﺑﺤﺚ ﺷﻮد، ﺑﻪ آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، اﺧﺘﻼﻓﺎت ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ، ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﺗﻮﻫﻢ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی ﮐﻤﮏ ﮐﺮد ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ واﻗﻌﯿﺖﻫﺎی ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ اول آن را از ﺑﯿﻦ ﺑﺮد.

اﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﮐﻪ ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﮕﺮ ﺑﺤﺮان ﻋﻈﯿﻤﯽ در ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻮد، ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﺣﯿﺎی ﮐﻮﺗﺎهﻣﺪت رادﯾﮑﺎﻟﯿﺴﻢ در ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی و در ﮐﻞ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﺷﺪ. ﺗﺎ اﯾﻦ ﺣﺪ، ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪ و ﻋﻤﻞ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ را ﻧﻮﯾﺪ ﻣﯽداد. اﻣﺎ ﺗﻨﻬﺎ در روﺳﯿﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﺤﻮﻻت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ رژﯾﻢ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻋﻘﺐﻣﺎﻧﺪه و ﻧﯿﻤﻪﻓﺌﻮداﻟﯽ ﺷﺪ. ﺑﺎ اﯾﻦ وﺟﻮد، اﯾﻦ اوﻟﯿﻦ ﺑﺎری ﺑﻮد ﮐﻪ ﯾﮏ رژﯾﻢ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری از ﻃﺮﯾﻖ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺮدم ﺳﺘﻤﺪﯾﺪه‌اش و ﻋﺰم ﯾﮏ ﺟﻨﺒﺶ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎن ﻣﯽرﺳﯿﺪ. ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻣﺮده ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ دوم ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ زﻧﺪه ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺳﻮم ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﺷﻮد.

و از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺣﺰب ﺑﻠﺸﻮﯾﮏ، ﺗﺤﺖ ﻫﺪاﯾﺖ ﻟﻨﯿﻦ، روﺳﯿﻪ را ﺑﻪ ﯾﮏ اﻧﻘﻼب اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮐﺮد، ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﺎص ﻟﻨﯿﻦ از ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﺪﯾﺪ و "ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ" ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ. اﯾﻦ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻪ درﺳﺘﯽ ﺑﻪ "ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ-ﻟﻨﯿﻨﯿﺴﻢ" ﮐﻪ ﺑﺮ ﺟﻬﺎن ﭘﺲ از ﺟﻨﮓ ﺗﺴﻠﻂ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ، اﺻﻼح ﺷﺪه اﺳﺖ.

اﯾﻨﺠﺎ ﺟﺎی ﺗﮑﺮار ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺳﻮم و ﻧﻮع ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺎر آورد ﻧﯿﺴﺖ. اﯾﻦ داﺳﺘﺎن در ﻧﺸﺮﯾﺎت ﺑﯽﺷﻤﺎری ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﮐﻪ ﯾﺎ ﺗﻘﺼﯿﺮ ﻓﺮوﭘﺎﺷﯽ آن را ﺑﺮ دوش اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ ﻣﯽاﻧﺪازﻧﺪ ﯾﺎ آن را ﺑﻪ ﺧﻮد ﻟﻨﯿﻦ ﺑﺮﻣﯽﮔﺮداﻧﻨﺪ. واﻗﻌﯿﺖ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻔﻬﻮم اﻧﻘﻼب ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﯾﺎﺑﺪ و اﻧﻘﻼب روﺳﯿﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﯾﮏ اﻧﻘﻼب ﻣﻠﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﻪ واﻗﻌﯿﺖﻫﺎی ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ-اﻗﺘﺼﺎدی ﺧﻮد واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮد. در اﻧﺰوا، ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﻧﻘﻼب ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ آن ﻗﻀﺎوت ﺷﻮد، زﯾﺮا ﻓﺎﻗﺪ ﺗﻤﺎم ﭘﯿﺶﺷﺮطﻫﺎی ﺗﺤﻮل ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻮد - ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺴﻠﻂ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎی ﺻﻨﻌﺘﯽ و ﯾﮏ دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻮﻟﯿﺪی ﮐﻪ در دﺳﺖ ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺎﺷﺪ، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻤﺎر ﭘﺎﯾﺎن دﻫﺪ، ﺑﻠﮑﻪ در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﺟﺎﻣﻌﻪ را ﻓﺮاﺗﺮ از ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎی ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺳﻮق دﻫﺪ. در ﺷﺮاﯾﻂ ﻓﻌﻠﯽ، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی‌ای را اراﺋﻪ دﻫﺪ ﮐﻪ از واﻗﻌﯿﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﮐﻨﺪ، ﺣﺘﯽ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ آن در ﺗﻀﺎد ﺑﻮد. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ، ﭼﻪ در ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ دوم و ﭼﻪ در ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺑﻌﺪی، ﮐﻪ ﺗﺎﺑﻊ ﻣﻨﺎﻓﻊ وﯾﮋه روﺳﯿﻪ ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ ﺑﻮد، ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﺑﺮای ﺳﺮﭘﻮش ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺑﺮ ﯾﮏ روﯾﻪ ﻏﯿﺮاﻧﻘﻼﺑﯽ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺿﺪاﻧﻘﻼﺑﯽ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﺪ.

در ﻏﯿﺎب ﯾﮏ ﺟﻨﺒﺶ اﻧﻘﻼﺑﯽ، رﮐﻮد ﺑﺰرگ ﮐﻪ ﮐﻞ ﺟﻬﺎن را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار داد، ﻧﻪ ﺑﻪ آﺷﻮبﻫﺎی اﻧﻘﻼﺑﯽ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﻓﺎﺷﯿﺴﻢ و ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ دوم ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ. اﯾﻦ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی اﻓﻮل ﮐﺎﻣﻞ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻮد. ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎی ﺟﻨﮓ ﺟﺪﯾﺪ، ﻣﻮج ﺟﺪﯾﺪی از ﮔﺴﺘﺮش ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را در ﻣﻘﯿﺎس ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ آﻏﺎز ﮐﺮد. ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﻧﺤﺼﺎری از دل اﯾﻦ درﮔﯿﺮی ﻗﻮیﺗﺮ ﺑﯿﺮون آﻣﺪ، ﺑﻠﮑﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﺟﺪﯾﺪی ﻧﯿﺰ از ﻃﺮﯾﻖ آزادﺳﺎزی ﻣﻠﯽ ﯾﺎ ﻓﺘﺢ اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﻇﻬﻮر ﮐﺮدﻧﺪ. اﯾﻦ وﺿﻌﯿﺖ ﻧﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻇﻬﻮر ﻣﺠﺪد ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ اﻧﻘﻼﺑﯽ، ﺑﻠﮑﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﯾﮏ »ﺟﻨﮓ ﺳﺮد« ﺑﻮد، ﯾﻌﻨﯽ روﯾﺎروﯾﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﻣﺘﻔﺎوت در ﻣﺒﺎرزه‌ای ﻣﺪاوم ﺑﺮای ﺣﻮزهﻫﺎی ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﺳﻬﻢ اﺳﺘﺜﻤﺎر. از ﺳﻮی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ، اﯾﻦ روﯾﺎروﯾﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺟﻨﺒﺶ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺤﺼﺎر ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﯽ اﺳﺘﺘﺎر ﺷﺪ، در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﺧﻮﺷﺤﺎل ﺑﻮد ﮐﻪ دﺷﻤﻨﺎن ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺖﻫﺎ ﯾﺎ ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺖﻫﺎ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﻨﺪ، ﮐﻪ ﻣﺼﻤﻢ ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺎ آزادی اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ، ﺗﻤﺎم آزادیﻫﺎی ﺗﻤﺪن را ﻧﺎﺑﻮد ﮐﻨﻨﺪ. اﯾﻦ ﻧﮕﺮش ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﭼﺴﺐ »ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ« ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺤﮑﻢ ﺑﻪ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﺑﭽﺴﺒﺪ.

ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻧﺎﺷﯽ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪای از رﮐﻮدﻫﺎ و ﺟﻨﮓﻫﺎ ﻧﻪ ﺑﻪ روﯾﺎروﯾﯽ ﺑﯿﻦ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﮐﻢ و ﺑﯿﺶ ﺗﺤﺖ ﮐﻨﺘﺮل ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ و اﻓﺰاﯾﺶ ﺷﮑﺎف ﺑﯿﻦ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺗﻮﺳﻌﻪﻧﯿﺎﻓﺘﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ. درﺳﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻘﺴﯿﻢﺑﻨﺪی ﻋﻤﻮﻣﺎً ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻘﺴﯿﻢﺑﻨﺪی ﺑﯿﻦ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ و »ﺟﻬﺎن ﺳﻮم« ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﻮد، اﻣﺎ اﯾﻦ ﺳﺎدهﺳﺎزی ﮔﻤﺮاهﮐﻨﻨﺪه‌ای از ﺗﻤﺎﯾﺰات ﻧﺴﺒﺘﺎً ﭘﯿﭽﯿﺪهﺗﺮ ﺑﯿﻦ اﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی و ﺳﯿﺎﺳﯽ اﺳﺖ. »ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ« ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﯾﮏ اﻗﺘﺼﺎد ﺗﺤﺖ ﮐﻨﺘﺮل دوﻟﺖ در ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﻠﯽ درك ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در آن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ رﻗﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد. ﭼﻨﯿﻦ ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ دﯾﮕﺮ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺳﻨﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ، اﻣﺎ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻣﺎرﮐﺴﯽِ اﻧﺠﻤﻦ ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨﺪﮔﺎن آزاد و ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﯿﺰ ﻧﯿﺴﺖ. اﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﻪ در ﯾﮏ دﻧﯿﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ، ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ از ﺷﺮﮐﺖ در رﻗﺎﺑﺖ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺑﺮای ﻗﺪرت اﻗﺘﺼﺎدی و ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺧﻮدداری ﮐﻨﺪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﯾﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﺴﺘﺮش ﯾﺎﺑﺪ ﯾﺎ ﻣﻨﻘﺒﺾ ﺷﻮد. ﺑﺎﯾﺪ از ﻫﺮ ﻧﻈﺮ ﻗﻮیﺗﺮ ﺷﻮد ﺗﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﻧﺤﺼﺎری را ﮐﻪ در ﻏﯿﺮ اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻧﺎﺑﻮد ﻣﯽﺷﺪ، ﻣﺤﺪود ﮐﻨﺪ. ﺷﮑﻞ ﻣﻠﯽ رژﯾﻢﻫﺎی ﺑﻪ اﺻﻄﻼح ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﯾﺎ ﺗﺤﺖ ﮐﻨﺘﺮل دوﻟﺖ، آﻧﻬﺎ را ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺟﻬﺎن ﺳﻨﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﯾﺎ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺧﺎص ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ در ﺗﻀﺎد ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ؛ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﯾﺪ در درﺟﻪ اول ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﯽ، ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻗﺸﺎر ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻮﻇﻬﻮر و ﻣﻤﺘﺎز ﮐﻪ وﺟﻮد و اﻣﻨﯿﺖ آﻧﻬﺎ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ دوﻟﺖ-ﻣﻠﺖ اﺳﺖ، ﺗﻮﺟﻪ ﮐﻨﻨﺪ. اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﯾﮏ ﻧﻮع »ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ« از اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﻢ و ﺗﻬﺪﯾﺪ ﺟﻨﮓ ﺑﯿﻦ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺑﻪ اﺻﻄﻼح ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﻣﯽﺷﻮد.

ﭼﻨﯿﻦ وﺿﻌﯿﺘﯽ در ﺳﺎل 1917 ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر ﺑﻮد. ﻟﻨﯿﻨﯿﺴﻢ، ﯾﺎ )ﺑﻪ ﻗﻮل اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ( »ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻋﺼﺮ اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﻢ«، اﻧﺘﻈﺎر اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﺮ اﺳﺎس اﻟﮕﻮی اﻧﻘﻼب روﺳﯿﻪ را داﺷﺖ.

ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ در روﺳﯿﻪ ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ اﺳﺘﺒﺪاد ﻣﺘﺤﺪ ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ، در ﻣﻘﯿﺎس ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﻠﺖﻫﺎ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﻮد ﻋﻠﯿﻪ دﺷﻤﻦ ﻣﺸﺘﺮك، ﯾﻌﻨﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﻧﺤﺼﺎری اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ، ﺑﺠﻨﮕﻨﺪ. و ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ در روﺳﯿﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ، ﺗﺤﺖ رﻫﺒﺮی ﺣﺰب ﺑﻠﺸﻮﯾﮏ، اﻧﻘﻼب ﺑﻮرژواﯾﯽ را ﺑﻪ اﻧﻘﻼب ﭘﺮوﻟﺘﺮی ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮐﺮد، اﻧﺘﺮﻧﺎﺳﯿﻮﻧﺎل ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺖ ﻧﯿﺰ اﺑﺰاری ﺑﺮای ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻣﺒﺎرزات ﺿﺪ اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺑﻪ اﻧﻘﻼبﻫﺎی ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. در اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ، ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﻠﺖﻫﺎی ﮐﻤﺘﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری اﺟﺘﻨﺎبﻧﺎﭘﺬﯾﺮ ﻋﺒﻮر ﮐﺮده و در ﯾﮏ ﺟﻬﺎن ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﻧﻮﻇﻬﻮر ادﻏﺎم ﺷﻮﻧﺪ. ﺑﺮ اﺳﺎس ﭘﯿﺶﻓﺮض اﻧﻘﻼبﻫﺎی ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﻣﻮﻓﻖ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ، اﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻧﻪ درﺳﺖ و ﻧﻪ ﻏﻠﻂ، ﻗﺎﺑﻞ اﺛﺒﺎت ﺑﻮد، زﯾﺮا اﻧﻘﻼبﻫﺎی ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺗﺤﻘﻖ ﻧﯿﺎﻓﺘﻨﺪ.

آﻧﭽﻪ در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ، ﺗﻤﺎﯾﻼت اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺟﻨﺒﺶ ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ ﻗﺒﻞ و اﻧﺪﮐﯽ ﭘﺲ از ﺑﻪ ﻗﺪرت رﺳﯿﺪن آن در روﺳﯿﻪ اﺳﺖ. اﻧﻘﻼب آن ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ اﻧﻘﻼﺑﯽ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ-ﻧﻈﺎﻣﯽ ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و اﺳﺘﻘﺮار دﯾﮑﺘﺎﺗﻮری ﺑﺮای ﺗﻀﻤﯿﻦ ﮔﺬار ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪای ﺑﯽﻃﺒﻘﻪ، اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ﺣﺘﯽ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ، و ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﺎص ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ روﺳﯿﻪ، ﻣﻔﻬﻮم ﻟﻨﯿﻨﯿﺴﺘﯽ ﺑﺎزﺳﺎزی ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ از ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ اوﻟﯿﻪ ﻣﻨﺤﺮف ﺷﺪ و در ﻋﻮض ﺑﺮ ﻣﻔﺎﻫﯿﻤﯽ ﮐﻪ در ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ دوم ﺗﮑﺎﻣﻞ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ، ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﻮد. ﺑﺮای ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ دوم، ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺧﻮدﮐﺎر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﺼﻮر ﻣﯽﺷﺪ. ﺗﻤﺮﮐﺰ و ﻣﺮﮐﺰﯾﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺣﺬف ﺗﺪرﯾﺠﯽ رﻗﺎﺑﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﺧﺼﻮﺻﯽ آن ﺑﻮد، ﺗﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ دوﻟﺖ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ، ﮐﻪ از ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﭘﺎرﻟﻤﺎﻧﯽ دﻣﻮﮐﺮاﺗﯿﮏ ﻇﻬﻮر ﻣﯽﮐﺮد، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﻧﺤﺼﺎری را ﺑﻪ اﻧﺤﺼﺎر دوﻟﺖ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮐﻨﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ را ﺑﺎ ﻓﺮﻣﺎن دوﻟﺘﯽ آﻏﺎز ﮐﻨﺪ. اﮔﺮﭼﻪ ﺑﺮای ﻟﻨﯿﻦ و ﺑﻠﺸﻮﯾﮏﻫﺎ اﯾﻦ ﯾﮏ آرﻣﺎنﺷﻬﺮ ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻘﻖ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻬﺎﻧﻪای ﻧﺎﭘﺴﻨﺪ ﺑﺮای ﭘﺮﻫﯿﺰ از ﻫﺮ ﻧﻮع ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﯿﺪ، اﻣﺎ آﻧﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﻧﻬﺎد ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ را ﯾﮏ دﻏﺪﻏﻪ دوﻟﺘﯽ ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ، ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ از ﻃﺮﯾﻖ اﻧﻘﻼب اﻧﺠﺎم ﺷﻮد. آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺑﺰارﻫﺎی دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﯾﮏ ﻫﺪف ﻣﺸﺘﺮك - ﻣﻠﯽ ﮐﺮدن ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ اﻗﺘﺼﺎد - ﺑﺎ ﺳﻮﺳﯿﺎل دﻣﻮﮐﺮاتﻫﺎ اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻨﺪ.

ﻟﻨﯿﻦ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺎ ادﻋﺎی بی ادبانه و ﻣﺘﮑﺒﺮاﻧﻪ ﮐﺎرل ﮐﺎﺋﻮﺗﺴﮑﯽ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﺑﻪ ﺧﻮدی ﺧﻮد ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﮑﺎﻣﻞ آﮔﺎﻫﯽ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﻧﯿﺴﺖ و اﯾﻦ آﮔﺎﻫﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺳﻂ روﺷﻨﻔﮑﺮان ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ از ﺑﯿﺮون ﺑﻪ آن ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد، ﻣﻮاﻓﻖ ﺑﻮد. ﺷﮑﻞ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ اﯾﻦ اﯾﺪه، ﺣﺰب اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﯿﺸﺘﺎز ﮐﺎرﮔﺮان و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﯿﺶﻓﺮض ﺿﺮوری ﺑﺮای ﯾﮏ اﻧﻘﻼب ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻮد. اﮔﺮ از اﯾﻦ ﻧﻈﺮ، ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻧﺠﺎم اﻧﻘﻼب ﺧﻮد ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺣﺘﯽ ﮐﻤﺘﺮ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﺪﯾﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، وﻇﯿﻔﻪای ﮐﻪ ﺑﺮای ﺣﺰب ﭘﯿﺸﺮو ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺎﻟﮏ دﺳﺘﮕﺎه دوﻟﺘﯽ ﻣﺤﻔﻮظ اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، دﯾﮑﺘﺎﺗﻮری ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دﯾﮑﺘﺎﺗﻮری ﺣﺰﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دوﻟﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد. و از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ دوﻟﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮ ﮐﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮐﻨﺘﺮل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﯾﺪ اﻋﻤﺎل ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ را ﻧﯿﺰ ﮐﻨﺘﺮل ﮐﻨﺪ، ﺣﺘﯽ اﮔﺮ ﻗﺮار ﺑﺎﺷﺪ اﯾﻦ ﮐﻨﺘﺮل ﺑﻪ ﻧﻔﻊ آن اﻋﻤﺎل ﺷﻮد. در ﻋﻤﻞ، اﯾﻦ ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺗﻤﺎﻣﯿﺖﺧﻮاه دوﻟﺖ ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ.

ﻣﻠﯽﺳﺎزی اﺑﺰار ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ اﻗﺘﺪارﮔﺮاﯾﺎﻧﻪ دوﻟﺖ، ﻣﺴﻠﻤﺎً ﻧﻈﺎم ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ را از ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻏﺮﺑﯽ ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ ﻣﯽﮐﺮد. اﻣﺎ اﯾﻦ اﻣﺮ، رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﻮﻟﯿﺪ را ﮐﻪ در ﻫﺮ دو ﻧﻈﺎم ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺟﺪاﯾﯽ ﮐﺎرﮔﺮان از اﺑﺰار ﺗﻮﻟﯿﺪ و اﻧﺤﺼﺎر ﻗﺪرت ﺳﯿﺎﺳﯽ در دﺳﺖ دوﻟﺖ اﺳﺖ، ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺪاد. اﮐﻨﻮن دﯾﮕﺮ ﻧﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺧﺼﻮﺻﯽ، ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺗﺤﺖ ﮐﻨﺘﺮل دوﻟﺖ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺎ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﯽﮐﺮد و ﺷﮑﻞ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺗﻮﻟﯿﺪی ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﮐﺎر ﻣﺰدی را ﺗﺪاوم ﻣﯽﺑﺨﺸﯿﺪ، در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺗﺼﺎﺣﺐ ﮐﺎر ﻣﺎزاد را از ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺎﻣﻠﯿﺖ دوﻟﺖ اﻣﮑﺎنﭘﺬﯾﺮ ﻣﯽﺳﺎﺧﺖ. اﮔﺮﭼﻪ اﯾﻦ ﻧﻈﺎم، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺧﺼﻮﺻﯽ را ﺳﻠﺐ ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻣﯽﮐﺮد، اﻣﺎ راﺑﻄﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ-ﮐﺎر را ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﻣﺪرن ﺑﺮ آن اﺳﺘﻮار اﺳﺖ، از ﺑﯿﻦ ﻧﺒﺮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﻇﻬﻮر ﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺟﺪﯾﺪ ﮐﻪ اﻣﺘﯿﺎزات آن دﻗﯿﻘﺎً ﺑﻪ ﺣﻔﻆ و ﺑﺎزﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﺗﻮزﯾﻊ ﺗﺤﺖ ﮐﻨﺘﺮل دوﻟﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻨﻬﺎ ﺷﮑﻞ »واﻗﻊﺑﯿﻨﺎﻧﻪ« ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﻣﺎرﮐﺴﯽ ﺑﺴﺘﮕﯽ داﺷﺖ، ﺻﺮﻓﺎً ﻣﺴﺌﻠﻪ زﻣﺎن ﺑﻮد.

ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻘﺪ اﻗﺘﺼﺎد ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﻣﺒﺎرزه ﺑﺮای ﯾﮏ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﯽﻃﺒﻘﻪ ﻏﯿﺮاﺳﺘﺜﻤﺎری، ﺗﻨﻬﺎ در ﭼﺎرﭼﻮب رواﺑﻂ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻣﻌﻨﺎ دارد. ﭘﺎﯾﺎن ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﭘﺎﯾﺎن ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻧﯿﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﺑﺮای ﯾﮏ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺮ ﭼﯿﺰ دﯾﮕﺮی در ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﯾﮏ واﻗﻌﯿﺖ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﺗﻮﺻﯿﻒ »ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ« ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻧﻈﺎم ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ، ﻣﺎﻫﯿﺖ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺧﻮدﺧﻮاﻧﺪه ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ را اﻧﮑﺎر ﻣﯽﮐﻨﺪ. اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ در اﯾﻨﺠﺎ ﭼﯿﺰی ﺑﯿﺶ از ﺗﻼﺷﯽ ﺑﺮای ﺗﻮﺟﯿﻪ رواﺑﻂ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻟﺰاﻣﺎت ﺿﺮوری ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺟﻠﺐ رﺿﺎﯾﺖ ﻃﺒﻘﺎت زﺣﻤﺘﮑﺶ ﻧﯿﺴﺖ. ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻗﺪﯾﻢ، ﻣﻨﺎﻓﻊ وﯾﮋه ﻃﺒﻘﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺟﻠﻮه داده ﻣﯽﺷﻮد.

اﻣﺎ ﺑﺎ اﯾﻦ وﺟﻮد، در آﻏﺎز ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ-ﻟﻨﯿﻨﯿﺴﻢ ﯾﮏ دﮐﺘﺮﯾﻦ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻮد، زﯾﺮا در ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻔﻬﻮم ﺧﻮد از ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﺑﺎ روشﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ و ﻋﻤﻠﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﺟﺪی ﺑﻮد. در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﭼﯿﺰی ﺑﯿﺶ از ﺗﺸﮑﯿﻞ ﯾﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ را در ﺑﺮ ﻧﻤﯽﮔﺮﻓﺖ، اﯾﻦ روﺷﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ در آﻏﺎز ﻗﺮن، ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ درك ﻣﯽﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻧﻤﯽﺗﻮان از »ﺧﯿﺎﻧﺖ« ﺑﻠﺸﻮﯾﮏﻫﺎ ﺑﻪ اﺻﻮل ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﻏﺎﻟﺐ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮد. ﺑﺮﻋﮑﺲ، اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ دﮔﺮﮔﻮﻧﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ-ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺧﺼﻮﺻﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ، ﮐﻪ ﻫﺪف اﻋﻼم ﺷﺪه ﺗﺠﺪﯾﺪﻧﻈﺮﻃﻠﺒﺎن و اﺻﻼحﻃﻠﺒﺎن ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺖ ﻧﯿﺰ ﺑﻮد. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، دوﻣﯽﻫﺎ ﺗﻤﺎم ﻋﻼﻗﻪ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﺎورﻫﺎی ﻇﺎﻫﺮی ﺧﻮد از دﺳﺖ داده ﺑﻮدﻧﺪ و ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﯽدادﻧﺪ ﺧﻮد را ﺑﺎ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری وﻓﻖ دﻫﻨﺪ. ﮐﺎری ﮐﻪ ﺑﻠﺸﻮﯾﮏﻫﺎ اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ، ﺗﺤﻘﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ دوم از ﻃﺮﯾﻖ اﻧﻘﻼب ﺑﻮد.

ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻗﺪرت رﺳﯿﺪﻧﺪ، ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ روﺳﯿﻪ ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ آن را ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﺮد، ﮐﻪ اﮐﻨﻮن ﻋﻤﻮﻣﺎً ﺑﺎ اﺻﻄﻼح ﺗﺤﻘﯿﺮآﻣﯿﺰ »اﺳﺘﺎﻟﯿﻨﯿﺴﻢ« ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﯽﺷﻮد. اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﭼﻨﯿﻦ وﯾﮋﮔﯽ ﺧﺎﺻﯽ ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺖ، ﺑﺎ اﺷﺎره ﺑﻪ ﻋﻘﺐﻣﺎﻧﺪﮔﯽ ﻋﻤﻮﻣﯽ روﺳﯿﻪ و ﻣﺤﺎﺻﺮه ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری آن ﺗﻮﺿﯿﺢ داده ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺣﺪاﮐﺜﺮی ﻗﺪرت و ﻓﺪاﮐﺎریﻫﺎی ﻏﯿﺮاﻧﺴﺎﻧﯽ از ﺳﻮی ﺟﻤﻌﯿﺖ ﮐﺎرﮔﺮ ﺑﻮد. ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﭽﻪ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪﺗﺮ از ﻧﻈﺮ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و در رواﺑﻂ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ از ﻧﻈﺮ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﻄﻠﻮبﺗﺮ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻮد، ﺑﻠﺸﻮﯾﺴﻢ ﺑﻪ آن ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺧﺎﺻﯽ ﮐﻪ در اوﻟﯿﻦ ﮐﺸﻮر ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ اﻋﻤﺎل ﻣﯽﺷﺪ، ﻧﯿﺎز ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ. ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﮐﻤﺘﺮی ﺑﻪ اﯾﻦ اوﻟﯿﻦ آزﻣﺎﯾﺶ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ داﺷﺘﻨﺪ، ادﻋﺎ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ دﯾﮑﺘﺎﺗﻮری ﺣﺰﺑﯽ ﺻﺮﻓﺎً ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻫﻨﻮز »ﻧﯿﻤﻪ آﺳﯿﺎﯾﯽ« ﺑﻠﺸﻮﯾﺴﻢ اﺳﺖ و ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪﺗﺮ ﻏﺮﺑﯽ ﺗﮑﺮار ﺷﻮد. از ﻧﻤﻮﻧﻪ روﺳﯿﻪ ﺑﺮای ﺗﻮﺟﯿﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی اﺻﻼحﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻨﻬﺎ راه ﺑﻬﺒﻮد ﺷﺮاﯾﻂ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ در ﻏﺮب اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ.

ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، دﯾﮑﺘﺎﺗﻮریﻫﺎی ﻓﺎﺷﯿﺴﺘﯽ در اروﭘﺎی ﻏﺮﺑﯽ ﺑﻪ زودی ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﻨﺘﺮل ﺗﮏﺣﺰﺑﯽ دوﻟﺖ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﺻﺤﻨﻪ روﺳﯿﻪ ﻧﯿﺴﺖ، ﺑﻠﮑﻪ در ﻫﺮ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا اﺳﺖ. اﯾﻦ ﮐﻨﺘﺮل ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﮐﻪ ﺑﺮای ﺣﻔﻆ رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮد، ﺑﺮای ﺗﺒﺪﯾﻞ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﯿﺮد. اﻟﺒﺘﻪ، ﻓﺎﺷﯿﺴﻢ و ﺑﻠﺸﻮﯾﺴﻢ ﻫﻤﭽﻨﺎن از ﻧﻈﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻮدﻧﺪ، ﺣﺘﯽ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺷﺪﻧﺪ. اﻣﺎ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﮐﻨﺘﺮل ﺳﯿﺎﺳﯽ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﻤﺎﻣﯿﺖﺧﻮاه، ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ ﻣﺮﮐﺰی ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺮای اﻫﺪاف ﺧﺎص ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﻓﺎﺷﯿﺴﺘﯽ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻧﺰدﯾﮏﺗﺮ ﺷﺪن ﺑﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢ روﺳﯿﻪ ﺑﻮد. ﺑﺮای ﻓﺎﺷﯿﺴﻢ، اﯾﻦ ﯾﮏ ﻫﺪف ﻧﺒﻮد، ﺑﻠﮑﻪ ﯾﮏ اﻗﺪام ﻣﻮﻗﺖ ﺑﻮد، ﻣﺸﺎﺑﻪ »ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﺟﻨﮕﯽ« ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ اول. ﺑﺎ اﯾﻦ وﺟﻮد، اﯾﻦ اوﻟﯿﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻏﺮﺑﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ ﮔﺮاﯾﺶﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﻣﺼﻮن ﻧﯿﺴﺖ.

ﺑﺎ ﺗﺜﺒﯿﺖ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر اﻣﺎ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻏﯿﺮﻣﻨﺘﻈﺮه رژﯾﻢ ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ و ﻫﻤﺰﯾﺴﺘﯽ ﻧﺴﺒﺘﺎً آرام ﻧﻈﺎمﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺗﺎ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ دوم، ﻣﻨﺎﻓﻊ روﺳﯿﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای اﻫﺪاف داﺧﻠﯽ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮای اﻫﺪاف ﺧﺎرﺟﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﻧﯿﺎز داﺷﺖ ﺗﺎ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ را در دﻓﺎع از ﻣﻮﺟﻮدﯾﺖ ﻣﻠﯽ روﺳﯿﻪ ﺗﻀﻤﯿﻦ ﮐﻨﺪ. ﻣﻄﻤﺌﻨﺎً اﯾﻦ اﻣﺮ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺨﺸﯽ از ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﯽﺷﺪ، اﻣﺎ ﻫﻤﺎن ﺑﺨﺶ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺟﺒﻬﻪ ﺿﺪ ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ را ﮐﻪ اﮐﻨﻮن ﺷﺎﻣﻞ اﺣﺰاب ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺖ ﻗﺪﯾﻤﯽ و اﺗﺤﺎدﯾﻪﻫﺎی ﮐﺎرﮔﺮی اﺻﻼحﻃﻠﺐ ﻣﯽﺷﺪ، ﻣﺨﺘﻞ ﮐﻨﺪ. از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ﻗﺒﻼً ﻣﯿﺮاث ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﺧﻮد را ﮐﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ، ارﺗﺪﮐﺴﯽ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽِ ﻣﻔﺮوضِ ﺑﻠﺸﻮﯾﺴﻢ ﻋﻤﻼً ﺑﻪ ﮐﻞ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﻣﺨﺎﻟﻒِ ﻫﻤﻪ اﺷﮑﺎل ﺿﺪ ﺑﻠﺸﻮﯾﺴﻢ و ﻫﻤﻪ ﺗﻼشﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﻀﻌﯿﻒ ﯾﺎ ﻧﺎﺑﻮدی دوﻟﺖ روﺳﯿﻪ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ﻫﻤﺰﻣﺎن، ﺗﻼشﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﺗﻀﻤﯿﻦ وﺿﻌﯿﺖ ﻫﻤﺰﯾﺴﺘﯽ از ﻃﺮﯾﻖ اﻣﺘﯿﺎزات ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ دﺷﻤﻦ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و ﻧﺸﺎن دادن ﻣﺰاﯾﺎی ﻣﺘﻘﺎﺑﻠﯽ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮان از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺠﺎرت ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ و ﺳﺎﯾﺮ اﺑﺰارﻫﺎی ﻫﻤﮑﺎری ﺑﻪ دﺳﺖ آورد، ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ. اﯾﻦ ﺳﯿﺎﺳﺖ دوﮔﺎﻧﻪ، ﺗﻨﻬﺎ در ﺧﺪﻣﺖ ﺣﻔﻆ دوﻟﺖ ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ و ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﯽ روﺳﯿﻪ ﺑﻮد.

ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﺳﻼﺣﯽ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺗﻘﻠﯿﻞ ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺤﺼﺮاً در ﺧﺪﻣﺖ ﻧﯿﺎزﻫﺎی دﻓﺎﻋﯽ ﯾﮏ دوﻟﺖ ﺧﺎص و ﯾﮏ ﮐﺸﻮر واﺣﺪ ﺑﻮد. دﯾﮕﺮ آرﻣﺎنﻫﺎی اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ را در ﺑﺮ ﻧﻤﯽﮔﺮﻓﺖ و از ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰاری ﻣﺤﺪود ﺑﺮای ﻣﻨﺎﻓﻊ وﯾﮋه روﺳﯿﻪ ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﺮد. اﻣﺎ اﯾﻦ ﻣﻨﺎﻓﻊ اﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺰاﯾﻨﺪه‌ای ﺷﺎﻣﻞ ﺣﻔﻆ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻀﻤﯿﻦ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻈﺎم روﺳﯿﻪ ﻣﯽﺷﺪ. اﮔﺮ در اﺑﺘﺪا ﺷﮑﺴﺖ اﻧﻘﻼب ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺳﻨﮕﺮﺑﻨﺪی روﺳﯿﻪ را ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺖ، اﮐﻨﻮن ﺛﺒﺎت ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺮط اﻣﻨﯿﺖ روﺳﯿﻪ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ و رژﯾﻢ اﺳﺘﺎﻟﯿﻨﯿﺴﺘﯽ ﺗﻼش ﮐﺮد آن را ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮐﻨﺪ.

ﮔﺴﺘﺮش ﻓﺎﺷﯿﺴﻢ و اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺎﻻی ﺗﻼشﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺮای ﯾﺎﻓﺘﻦ راهﺣﻞﻫﺎی اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺑﺮای ﺑﺤﺮان ﺟﻬﺎﻧﯽ، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ وﺿﻌﯿﺖ ﻫﻤﺰﯾﺴﺘﯽ، ﺑﻠﮑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ داﺧﻠﯽ روﺳﯿﻪ را ﻧﯿﺰ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم درﺟﻪای از آراﻣﺶ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﻮد، ﺑﻪ ﺧﻄﺮ اﻧﺪاﺧﺖ. ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﻣﺸﮑﻼت ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﻧﭙﺮداﺧﺖ، ﺑﻠﮑﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﺿﺪﻓﺎﺷﯿﺴﻢ، ﺧﻮد را ﻋﻠﯿﻪ ﺷﮑﻞ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺧﺎﺻﯽ از ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﮐﻪ ﺗﻬﺪﯾﺪ ﺑﻪ آﻏﺎز ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺟﺪﯾﺪی ﻣﯽﮐﺮد، ﻫﺪاﯾﺖ ﮐﺮد. اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﭘﺬﯾﺮش ﻗﺪرتﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺿﺪﻓﺎﺷﯿﺴﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺘﺤﺪان ﺑﺎﻟﻘﻮه و در ﻧﺘﯿﺠﻪ دﻓﺎع از دﻣﻮﮐﺮاﺳﯽ ﺑﻮرژواﯾﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﻤﻼت راﺳﺖ ﯾﺎ ﭼﭗ ﺑﻮد، ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ در ﻃﻮل ﺟﻨﮓ داﺧﻠﯽ اﺳﭙﺎﻧﯿﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ آن را دﯾﺪﯾﻢ.

ﺣﺘﯽ ﭘﯿﺶ از اﯾﻦ ﺑﺮﻫﻪ ﺗﺎرﯾﺨﯽ، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ-ﻟﻨﯿﻨﯿﺴﻢ ﻫﻤﺎن ﮐﺎرﮐﺮد ﺻﺮﻓﺎً اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ را ﮐﻪ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ دوم ﺑﻮد، ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد. اﯾﻦ ]ﺟﻨﺒﺶ[ دﯾﮕﺮ ﺑﺎ ﯾﮏ ﻋﻤﻞ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﮐﻪ ﻫﺪف ﻧﻬﺎﯾﯽ آن ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻮد، ﺣﺘﯽ اﮔﺮ ﻓﻘﻂ ﺑﺮای اﯾﺠﺎد ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ در ﻟﺒﺎس ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﺑﻮد، ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﺒﻮد، ﺑﻠﮑﻪ اﮐﻨﻮن از وﺟﻮد ﺧﻮد در ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﻮﺳﯿﺎل دﻣﻮﮐﺮات ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﻌﯿﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ را ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﻧﻘﺾ ﻣﯽداﻧﺴﺖ، راﺿﯽ ﺑﻮد. ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻗﺪرت در ﻣﻘﯿﺎس ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ، ﻫﻤﯿﻦ اﻣﺮ را در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﯽ ﻧﯿﺰ ﭘﯿﺶﻓﺮض ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ و ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ-ﻟﻨﯿﻨﯿﺴﻢ در ﺧﺎرج از روﺳﯿﻪ ﺑﻪ ﯾﮏ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎﻣﻼً اﺻﻼحﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﺗﻨﻬﺎ ﻓﺎﺷﯿﺴﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﯿﺮوﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ واﻗﻌﺎً آرزوی ﮐﻨﺘﺮل ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺮ دوﻟﺖ را داﺷﺘﻨﺪ، ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ. ﻫﯿﭻ ﺗﻼش ﺟﺪی ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از ﺑﻪ ﻗﺪرت رﺳﯿﺪن آﻧﻬﺎ ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺖ. ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی، از ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻨﺎح ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ آن، ﻣﻨﺤﺼﺮاً ﺑﻪ ﻓﺮآﯾﻨﺪﻫﺎی دﻣﻮﮐﺮاﺗﯿﮏ ﺳﻨﺘﯽ ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻓﺎﺷﯿﺴﻢ ﻣﺘﮑﯽ ﺑﻮد. اﯾﻦ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی اﻧﻔﻌﺎل ﮐﺎﻣﻞ و ﺗﻀﻌﯿﻒ روﺣﯿﻪ ﻣﺘﺮﻗﯽ آن ﺑﻮد و ﭘﯿﺮوزی ﻓﺎﺷﯿﺴﻢ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻨﻬﺎ ﻧﯿﺮوی ﭘﻮﯾﺎ ﮐﻪ در ﺑﺤﺮان ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﺮد، ﺗﻀﻤﯿﻦ ﻣﯽﮐﺮد.

اﻟﺒﺘﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﮐﻨﺘﺮل ﺳﯿﺎﺳﯽ روﺳﯿﻪ ﺑﺮ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ، از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺳﻮم، ﺗﺴﻠﯿﻢ آن در ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺎﺷﯿﺴﻢ را ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﯽدﻫﺪ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻮروﮐﺮاﺗﯿﺰه ﺷﺪن ﺟﻨﺒﺶ ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻤﺎم ﻗﺪرت ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮی را در دﺳﺘﺎن ﺳﯿﺎﺳﺘﻤﺪاران ﺣﺮﻓﻪای ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎی ﻓﻘﯿﺮ را ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ. اﯾﻦ ﺑﻮروﮐﺮاﺳﯽ ﺧﻮد را در ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ »اﯾﺪه آل« ﺑﺮای اﺑﺮاز ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﮐﻼﻣﯽ ﺧﻮد ﺑﺎ ﺳﯿﺴﺘﻢ و در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل، ﺑﻬﺮهﮔﯿﺮی از اﻣﺘﯿﺎزاﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻮرژوازی ﺑﻪ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﺴﺖﻫﺎی ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺧﻮد ﻣﯽدﻫﺪ، ﯾﺎﻓﺖ. آﻧﻬﺎ ﻫﯿﭻ دﻟﯿﻞ ﻣﺤﮑﻤﯽ ﺑﺮای ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﮐﻠﯽ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ، ﮐﻪ ﺑﺎ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﻓﻮری ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان رﻫﺒﺮان ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ در ﯾﮏ دﻣﻮﮐﺮاﺳﯽ ﺑﻮرژواﯾﯽ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺖ. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، در ﻧﻬﺎﯾﺖ، ﺑﯽﺗﻔﺎوﺗﯽ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺧﻮد ﮐﺎرﮔﺮان، ﻋﺪم آﻣﺎدﮔﯽ آﻧﻬﺎ ﺑﺮای ﺟﺴﺘﺠﻮی راه ﺣﻞ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺧﻮد ﺑﺮای ﻣﺴﺌﻠﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ وﺿﻌﯿﺖ را ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﭘﯿﺎﻣﺪ ﻓﺎﺷﯿﺴﺘﯽ آن ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﯽدﻫﺪ. ﻧﯿﻢ ﻗﺮن رﻓﺮﻣﯿﺴﻢ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﺗﺤﺖ اﺻﻞ رﻫﺒﺮی، و ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺷﺪن آن در ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ-ﻟﻨﯿﻨﯿﺴﻢ، ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی‌ای را ﺑﻪ وﺟﻮد آورد ﮐﻪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﻮد ﻧﺒﻮد و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻟﻬﺎم ﺑﺨﺸﯿﺪن ﺑﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﮐﻞ ﺑﺮای ﺗﻼش ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از ﻓﺎﺷﯿﺴﻢ و ﺟﻨﮓ از ﻃﺮﯾﻖ ﯾﮏ اﻧﻘﻼب ﭘﺮوﻟﺘﺮی ﻧﺒﻮد.

ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎل 1914، اﻧﺘﺮﻧﺎﺳﯿﻮﻧﺎﻟﯿﺴﻢ و ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه آن ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ، دوﺑﺎره در درﯾﺎی ﻣﻮاج ﻧﺎﺳﯿﻮﻧﺎﻟﯿﺴﻢ و اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﻢ ﻏﺮق ﺷﺪ. ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎ رﯾﺸﻪ در ﻣﻘﺘﻀﯿﺎت ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪﻫﺎی ﻗﺪرت اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ داﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﭘﯿﻤﺎن ﻫﯿﺘﻠﺮ-اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ اﺗﺤﺎد ﺿﺪ ﻫﯿﺘﻠﺮی ﺑﯿﻦ اﺗﺤﺎد ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ ﺷﻮروی و ﻗﺪرتﻫﺎی دﻣﻮﮐﺮاﺗﯿﮏ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ. ﭘﺎﯾﺎن ﺣﺘﯽ شامل آرﻣﺎنﻫﺎی ﺻﺮﻓﺎً ﮐﻼﻣﯽ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ دیرهنگام، در اﻧﺤﻼل ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺳﻮم ﻧﻤﺎدﯾﻦ ﺷﺪ. ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺟﻨﮓ، ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺎﻫﯿﺖ اﻣﭙﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ آن از ﭘﯿﺶ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪه ﺑﻮد، ﺟﻬﺎن را ﺑﻪ دو ﺑﻠﻮك ﻗﺪرت ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﻪ زودی رﻗﺎﺑﺖ ﺑﺮای ﮐﻨﺘﺮل ﺟﻬﺎن را از ﺳﺮ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ﻣﺎﻫﯿﺖ ﺿﺪ ﻓﺎﺷﯿﺴﺘﯽ ﺟﻨﮓ ﺣﺎﮐﯽ از اﺣﯿﺎی رژﯾﻢﻫﺎی دﻣﻮﮐﺮاﺗﯿﮏ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮرده و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻇﻬﻮر ﻣﺠﺪد اﺣﺰاب ﺳﯿﺎﺳﯽ، از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺰاﺑﯽ ﺑﺎ ﺑﺎر ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﺑﻮد. در ﺷﺮق، روﺳﯿﻪ اﻣﭙﺮاﺗﻮری ﺧﻮد را اﺣﯿﺎ ﮐﺮد و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻏﻨﯿﻤﺖ ﺟﻨﮕﯽ، ﺣﻮزهﻫﺎی ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﻮد را ﺑﻪ آن اﻓﺰود. ﻓﺮوﭘﺎﺷﯽ ﺣﮑﻮﻣﺖ اﺳﺘﻌﻤﺎری، ﮐﺸﻮرﻫﺎی »ﺟﻬﺎن ﺳﻮم« را اﯾﺠﺎد ﮐﺮد ﮐﻪ ﯾﺎ ﺳﯿﺴﺘﻢ روﺳﯽ ﯾﺎ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺨﺘﻠﻂ از ﻧﻮع ﻏﺮﺑﯽ را ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻨﺪ. ﻧﻮﻋﯽ اﺳﺘﻌﻤﺎر ﻧﻮ ﻇﻬﻮر ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﻠﺖﻫﺎی »آزاد ﺷﺪه« را ﺗﺤﺖ ﮐﻨﺘﺮل ﻏﯿﺮﻣﺴﺘﻘﯿﻢﺗﺮ اﻣﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﻣﺆﺛﺮ ﻗﺪرتﻫﺎی ﺑﺰرگ ﻗﺮار داد. اﻣﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻠﺖﻫﺎی ﺑﺎ ﮔﺮاﯾﺶ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻧﺘﺸﺎر ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن و [تلاش برای]ﺗﻮﻗﻒ اﯾﻦ ﮔﺮاﯾﺶ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺒﺎرزه‌ای ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻤﯽ ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ آزادیﻫﺎی )ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﺸﺪه( ﺟﻬﺎن ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻣﯽﮐﺮد. اﯾﻦ ﻧﻮع ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ و ﺿﺪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻫﯿﭻ ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺑﺎ ﻣﺒﺎرزه ﺑﯿﻦ ﮐﺎر و ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ، آﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﻣﺎرﮐﺲ و ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی اوﻟﯿﻪ ﺗﺼﻮر ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ، ﻧﺪارد.

ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ در ﺷﮑﻞ ﻓﻌﻠﯽ ﺧﻮد، ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ از ﺟﺎﯾﮕﺎه ﻣﺘﺰﻟﺰﻟﺶ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی آﻧﮕﻠﻮﺳﺎﮐﺴﻮن ﻣﯽﺗﻮان ﺣﺪس زد، ﺑﯿﺸﺘﺮ ﯾﮏ ﺟﻨﺒﺶ ﻣﻨﻄﻘﻪای ﺑﻮده ﺗﺎ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ. اﺣﯿﺎی اﺣﺰاب ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﭘﺲ از ﺟﻨﮓ، ﻋﻤﺪﺗﺎً ﮐﺸﻮرﻫﺎﯾﯽ را ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼت اﻗﺘﺼﺎدی ﺧﺎﺻﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﺮاﻧﺴﻪ و اﯾﺘﺎﻟﯿﺎ روﺑﺮو ﺑﻮدﻧﺪ، ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار داد. ﺗﻘﺴﯿﻢ و اﺷﻐﺎل آﻟﻤﺎن ﻣﺎﻧﻊ از ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﻣﺠﺪد ﯾﮏ ﺣﺰب ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺖ ﺗﻮده‌ای در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻏﺮﺑﯽ ﺷﺪ. اﺣﺰاب ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺖ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺧﻮد را ﮐﻪ ﻫﻨﻮز ﺑﺎ اﯾﺪهﻫﺎی ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ رﻧﮓ و ﺑﻮﯾﯽ داﺷﺖ، اﻧﮑﺎر ﮐﺮدﻧﺪ و ﺧﻮد را ﺑﻪ اﺣﺰاب ﺑﻮرژواﯾﯽ ﯾﺎ »ﻣﺮدﻣﯽ« ﻣﺪاﻓﻊ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دﻣﻮﮐﺮاﺗﯿﮏ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮐﺮدﻧﺪ. اﺣﺰاب ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎن در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﯾﺎ ﻏﯿﺮﻗﺎﻧﻮﻧﯽ، وﺟﻮد دارﻧﺪ، اﻣﺎ ﺷﺎﻧﺲ آﻧﻬﺎ ﺑﺮای ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬاری ﺑﺮ روﯾﺪادﻫﺎی ﺳﯿﺎﺳﯽ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ و آﯾﻨﺪه ﻗﺎﺑﻞ ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ ﮐﻢ و ﺑﯿﺶ ﺻﻔﺮ اﺳﺖ. ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی اﻧﻘﻼﺑﯽ، اﻣﺮوزه در ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮﯾﻦ ﺳﻄﺢ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺧﻮد ﻗﺮار دارد.

از ﻫﻤﻪ ﺷﮕﻔﺖاﻧﮕﯿﺰﺗﺮ، واﮐﻨﺶ ﺑﯽﺳﺎﺑﻘﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻧﻈﺮی اﺳﺖ. اﯾﻦ ﻋﻼﻗﻪ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ، و ﺑﻪ »اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ« ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص، ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ دﻧﯿﺎی داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺳﺎﺳﺎً دﻧﯿﺎی ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ اﺳﺖ. ﺳﯿﻞ ﻋﻈﯿﻤﯽ از ادﺑﯿﺎت ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ وﺟﻮد دارد؛ »ﻣﺎرﮐﺴﻮﻟﻮژی« ﺑﻪ ﯾﮏ ﺣﺮﻓﻪ ﺟﺪﯾﺪ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺷﺎﺧﻪﻫﺎی ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ اﻗﺘﺼﺎد »رادﯾﮑﺎل«، ﺗﺎرﯾﺦ، ﻓﻠﺴﻔﻪ، ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﯽ، رواﻧﺸﻨﺎﺳﯽ و ﻏﯿﺮه وﺟﻮد دارﻧﺪ. ﻫﻤﻪ اﯾﻨﻬﺎ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﭼﯿﺰی ﺑﯿﺶ از ﯾﮏ ﻣﺪ ﻓﮑﺮی ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ. اﻣﺎ ﺑﺎ اﯾﻦ وﺟﻮد، اﯾﻦ ﭘﺪﯾﺪه ﮔﻮاه وﺿﻌﯿﺖ ﮔﺮگ و ﻣﯿﺶ ﻓﻌﻠﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و از دﺳﺖ دادن اﻋﺘﻤﺎد آن ﺑﻪ آﯾﻨﺪه ﺧﻮد اﺳﺖ. در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ در ﮔﺬﺷﺘﻪ ادﻏﺎم ﻣﺘﺮﻗﯽ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی در ﺑﺎﻓﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺗﻄﺒﯿﻖ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺑﺎ واﻗﻌﯿﺖﻫﺎی ﯾﮏ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری در ﺣﺎل ﻇﻬﻮر ﺑﻮد، اﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ اﯾﻦ روﻧﺪ از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻼشﻫﺎی ﻓﺮاوان ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎی ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﺮای اﻫﺪاف ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻣﻌﮑﻮس ﺷﺪه اﺳﺖ. اﯾﻦ ﺗﻼش دو ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﺮای آﺷﺘﯽ، ﺑﺮای ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺎ ﺣﺪی ﺧﺼﻮﻣﺖ ﺑﯿﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ و ﺑﻮرژواﯾﯽ، ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺑﺤﺮاﻧﯽ در ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻮرژواﯾﯽ اﺳﺖ.

اﮔﺮﭼﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺟﺎﻣﻌﻪ را در ﺗﻤﺎم ﺟﻨﺒﻪﻫﺎی آن در ﺑﺮ ﻣﯽﮔﯿﺮد، اﻣﺎ ﺑﺮ رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﺎﯾﻪ و اﺳﺎس ﮐﻠﯿﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﻤﺮﮐﺰ دارد. ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺎﺗﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ از ﺗﺎرﯾﺦ، ﻋﻼﯾﻖ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﺷﺮاﯾﻂ اﻗﺘﺼﺎدی و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﻣﯽﮐﻨﺪ. در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺎﺗﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ از ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺪتﻫﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ آراﻣﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﻋﻠﻮم اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﻮرژواﯾﯽ ﻣﻮرد ﺳﺮﻗﺖ ادﺑﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ، ﺗﺎ ﻫﻤﯿﻦ اواﺧﺮ ﮐﺎرﺑﺮد آن در ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮد. اﯾﻦ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﻮد ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻮرژواﯾﯽ را ﻣﺠﺒﻮر ﮐﺮده اﺳﺖ ﺗﺎ ﭘﻮﯾﺎﯾﯽ ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﯿﺮد و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ از ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻣﺎرﮐﺴﯽ و ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎی آن ﺗﻘﻠﯿﺪ ﮐﻨﺪ.

در اﯾﻨﺠﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﯾﺎد ﺑﯿﺎورﯾﻢ ﮐﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ از ﯾﮏ ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻪ ﯾﮏ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺗﮑﺎﻣﻠﯽ - در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻧﻈﺮﯾﻪ - ﺣﻮل اﯾﻦ ﺳﻮال ﭼﺮﺧﯿﺪ ﮐﻪ آﯾﺎ ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﻣﺎرﮐﺲ ﻧﯿﺰ ﻧﻈﺮﯾﻪای در ﻣﻮرد ﺿﺮورت ﻋﯿﻨﯽ ﻓﺮوﭘﺎﺷﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری اﺳﺖ ﯾﺎ ﺧﯿﺮ. ﺟﻨﺎح اﺻﻼحﻃﻠﺐ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی ادﻋﺎ ﻣﯽﮐﺮد ﮐﻪ ﻫﯿﭻ دﻟﯿﻞ ﻋﯿﻨﯽ ﺑﺮای زوال و ﻧﺎﺑﻮدی ﺳﯿﺴﺘﻢ وﺟﻮد ﻧﺪارد، در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎح اﻗﻠﯿﺖ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﺎور ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﻀﺎدﻫﺎی ذاﺗﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎن اﺟﺘﻨﺎبﻧﺎﭘﺬﯾﺮ آن ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد. ﭼﻪ اﯾﻦ ﺑﺎور ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﻀﺎدﻫﺎ در ﺣﻮزه ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﺎﺷﺪ و ﭼﻪ در ﺣﻮزه ﮔﺮدش، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﭼﭗ ﺑﺮ ﻗﻄﻌﯿﺖ ﻓﺮوﭘﺎﺷﯽ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﺤﺮانﻫﺎی وﯾﺮاﻧﮕﺮﺗﺮ ﺑﯿﺎن ﻣﯽﺷﻮد، ﺗﺄﮐﯿﺪ داﺷﺖ ﮐﻪ آﻣﺎدﮔﯽ ذﻫﻨﯽ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ را ﺑﺮای ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ از ﻃﺮﯾﻖ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﯽآورد.

اﻧﮑﺎر ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎی ﻋﯿﻨﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﻮﺳﻂ اﺻﻼحﻃﻠﺒﺎن، ﺗﻮﺟﻪ آﻧﻬﺎ را از ﺣﻮزه ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﻪ ﺣﻮزه ﺗﻮزﯾﻊ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ از رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﻪ رواﺑﻂ ﺑﺎزار ﻣﻌﻄﻮف ﮐﺮد ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ دﻏﺪﻏﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻮرژواﯾﯽ اﺳﺖ. اﮐﻨﻮن اﺧﺘﻼﻻت ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻧﺎﺷﯽ از رواﺑﻂ ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﯽﺟﻬﺖ ﺑﺎﻋﺚ دورهﻫﺎی ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ از ﻃﺮﯾﻖ ﻓﻘﺪان ﺗﻘﺎﺿﺎی ﻣﺆﺛﺮ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ دﺳﺘﻤﺰدﻫﺎی ﻧﺎﻋﺎدﻻﻧﻪ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﻣﯽﺷﺪ. ﻣﺴﺌﻠﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺗﻮزﯾﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪﺗﺮ ﻣﺤﺼﻮل اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ اﺻﻄﮑﺎكﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ درون ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻏﻠﺒﻪ ﻣﯽﮐﺮد، ﺗﻘﻠﯿﻞ ﯾﺎﻓﺖ. اﮐﻨﻮن اﻋﺘﻘﺎد ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ ﻋﻤﻠﯽ، ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻮرژواﯾﯽ اﻫﻤﯿﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ روﯾﮑﺮد ﻣﺎرﮐﺲ دارد و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﺎﯾﺪ از ﺑﺎزار ﺟﺎری و ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻗﯿﻤﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺒﺮد ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻧﻘﺶ ﻣﺆﺛﺮﺗﺮی در ﺗﺪوﯾﻦ ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﯾﻔﺎ ﮐﻨﺪ.

اﮐﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ ﻗﻮاﻧﯿﻦ اﻗﺘﺼﺎدی وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ در ﻫﻤﻪ ﺟﻮاﻣﻊ ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﻣﺸﻤﻮل ﻧﻘﺪ ﻣﺎرﮐﺴﯽ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ. ﻧﻘﺪ اﻗﺘﺼﺎد ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺻﺮﻓﺎً اﺷﮑﺎل ﻧﻬﺎدی را ﮐﻪ ﻗﻮاﻧﯿﻦ اﺑﺪی اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺤﺖ آﻧﻬﺎ ﺧﻮد را ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﻨﺪ، ﻫﺪف ﺧﻮد ﻗﺮار داده ﺑﻮد. ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳﯿﺴﺘﻢ، ﻗﻮاﻧﯿﻦ اﻗﺘﺼﺎد را ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﻤﯽداد.

در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﯿﻦ روﯾﮑﺮد ﺑﻮرژواﯾﯽ و ﻣﺎرﮐﺴﯽ ﺑﻪ اﻗﺘﺼﺎد ﺗﻔﺎوتﻫﺎﯾﯽ وﺟﻮد داﺷﺖ، ﺷﺒﺎﻫﺖﻫﺎﯾﯽ ﻧﯿﺰ وﺟﻮد داﺷﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ دو ﺑﺎﯾﺪ آﻧﻬﺎ را ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻣﯽدادﻧﺪ. ﺗﺪاوم راﺑﻄﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ-ﮐﺎر، ﯾﻌﻨﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ دﺳﺘﻤﺰد، در ﺟﻮاﻣﻊ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺧﻮدﺧﻮاﻧﺪه، اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ آﻧﻬﺎ و اﻋﻤﺎل ﯾﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﻪ اﺻﻄﻼح اﻧﮕﯿﺰﺷﯽ ﮐﻪ ﻧﯿﺮوی ﮐﺎر را ﺑﻪ دﺳﺘﻪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ درآﻣﺪی ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽﮐﺮد - ﻫﻤﻪ اﯾﻨﻬﺎ و ﻣﻮارد دﯾﮕﺮ اﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺿﺮورﯾﺎت ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﻐﯿﯿﺮ اﻋﻤﺎل ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻗﻮاﻧﯿﻦ اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ. اﯾﻦ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮی اﺑﺰارﻫﺎی ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ اﻗﺘﺼﺎد ﺑﻮرژواﯾﯽ ﺑﻮدﻧﺪ ﺗﺎ اﻣﮑﺎن ﺗﺤﻘﻖ ﻣﻨﻄﻘﯽ ﯾﮏ اﻗﺘﺼﺎد ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی ﺷﺪه را ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﻨﻨﺪ.

اﯾﻦ ﻧﻮع ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ، ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺑﻮرژواﯾﯽ »ﻏﻨﯽ« ﺷﺪه ﺑﻮد، ﺑﻪ زودی ﻣﮑﻤﻞ ﺧﻮد را در ﺗﻼش ﺑﺮای ﻧﻮﺳﺎزی ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻮرژواﯾﯽ ﯾﺎﻓﺖ. اﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ از زﻣﺎن رﮐﻮد ﺑﺰرگ ﭘﺲ از ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ اول در ﺑﺤﺮان ﺑﻮد. ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺗﻌﺎدل ﺑﺎزار ﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ رﮐﻮد ﻃﻮﻻﻧﯽ ﻣﺪت را ﺗﻮﺿﯿﺢ دﻫﺪ و ﻧﻪ ﺗﻮﺟﯿﻪ ﮐﻨﺪ، و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ارزش اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺧﻮد را ﺑﺮای ﺑﻮرژوازی از دﺳﺖ داد. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻧﺌﻮﮐﻼﺳﯿﮏ از ﻃﺮﯾﻖ اﺻﻼح ﮐﯿﻨﺰی ﺧﻮد ﻧﻮﻋﯽ رﺳﺘﺎﺧﯿﺰ ﯾﺎﻓﺖ. اﮔﺮﭼﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢ ﺗﻌﺎدﻟﯽ ﻓﺮﺿﯽ ﺗﺎﮐﻨﻮن در ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﺎزار و ﻗﯿﻤﺖ دﯾﮕﺮ ﮐﺎرآﻣﺪ ﻧﯿﺴﺖ، اﻣﺎ اﮐﻨﻮن ادﻋﺎ ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮان آن را ﺑﺎ ﮐﻤﯽ ﮐﻤﮏ دوﻟﺘﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ وﺿﻌﯿﺖ رﺳﺎﻧﺪ. ﻋﺪم ﺗﻌﺎدل ﺗﻘﺎﺿﺎی ﻧﺎﮐﺎﻓﯽ را ﻣﯽﺗﻮان ﺑﺎ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر دوﻟﺖ ﺑﺮای »ﻣﺼﺮف ﻋﻤﻮﻣﯽ«، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻓﺮض ﺷﺮاﯾﻂ اﯾﺴﺘﺎ، ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﺷﺮاﯾﻂ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی، زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ اﺑﺰارﻫﺎی ﭘﻮﻟﯽ و ﻣﺎﻟﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺘﻌﺎدل ﻣﯽﺷﻮد، ﺑﺮﻃﺮف ﮐﺮد. اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺎزار، ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی دوﻟﺘﯽ، ﺑﺮ آﺳﯿﺐﭘﺬﯾﺮی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺤﺮان و رﮐﻮد ﻏﻠﺒﻪ ﻣﯽﮐﺮد و در اﺻﻞ، رﺷﺪ ﻣﺪاوم ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را ﻣﻤﮑﻦ ﻣﯽﺳﺎﺧﺖ.

ﺗﻮﺳﻞ ﺑﻪ دوﻟﺖ و ﻣﺪاﺧﻠﻪ آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ آن در اﻗﺘﺼﺎد، و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭘﻮﯾﺎﯾﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ، ﺗﻀﺎد ﺷﺪﯾﺪ ﺑﯿﻦ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﻟﺴﻪ ﻓﺮ و اﻗﺘﺼﺎدﻫﺎی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی ﺷﺪه را ﮐﺎﻫﺶ داد. اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺎ ﻫﻤﮕﺮاﯾﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه دو ﺳﯿﺴﺘﻢ، ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺑﺮ دﯾﮕﺮی ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﯽﮔﺬارد، در ﻓﺮآﯾﻨﺪی ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﻫﺮ دو در ﺳﻨﺘﺰی آﯾﻨﺪه ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﻣﺸﮑﻼت ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺖ. در واﻗﻊ، ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﯿﺪ ﮐﻪ روﻧﻖ اﻗﺘﺼﺎدی ﻃﻮﻻﻧﯽ ﭘﺲ از ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ دوم اﯾﻦ اﻧﺘﻈﺎرات را ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ﻋﻠﯿﺮﻏﻢ اداﻣﻪ ﻣﺪاﺧﻼت دوﻟﺘﯽ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﺑﺤﺮان ﺟﺪﯾﺪی ﭘﺲ از اﯾﻦ دوره ﮔﺴﺘﺮش ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری رخ داده اﺳﺖ. »ﺗﻨﻈﯿﻢ دﻗﯿﻖ« ﻫﻮﺷﻤﻨﺪاﻧﻪ اﻗﺘﺼﺎد و »ﻣﺒﺎدﻟﻪ« ﺑﯿﻦ ﺗﻮرم و ﺑﯿﮑﺎری ﻣﺎﻧﻊ از رﮐﻮد اﻗﺘﺼﺎدی ﺟﺪﯾﺪ ﻧﺸﺪ. ﺑﺤﺮان و اﺑﺰارﻫﺎی ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪه ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ آن ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﺑﺮای ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﻣﻀﺮ ﺑﻮده اﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﺑﺤﺮان ﻓﻌﻠﯽ ﺑﺎ ورﺷﮑﺴﺘﮕﯽ ﻧﺌﻮﮐﯿﻨﺰیﮔﺮاﯾﯽ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ، ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ رﮐﻮد ﺑﺰرگ ﭘﺎﯾﺎن ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻧﺌﻮﮐﻼﺳﯿﮏ را رﻗﻢ زد. ﮔﺬﺷﺘﻪ از اﯾﻦ واﻗﻌﯿﺖ ﮐﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺤﺮاﻧﯽ واﻗﻌﯽ، ﻣﻌﻀﻞ ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻮرژواﯾﯽ را ﺑﻪ اوج ﺧﻮد رﺳﺎﻧﺪ، ﻓﻘﺮ دﯾﺮﯾﻨﻪ آن از ﻃﺮﯾﻖ رﺳﻤﯽﺳﺎزی ﻓﺰاﯾﻨﺪه‌اش، ﺗﺮدﯾﺪﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎری را در ذﻫﻦ اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺖ. زﯾﺮ ﺳﻮال رﻓﺘﻦ ﻓﻌﻠﯽ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺗﻤﺎم ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻧﺌﻮﮐﻼﺳﯿﮏ و ﻓﺮزﻧﺪان ﮐﯿﻨﺰی آن، ﺑﺮﺧﯽ از اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن - ﮐﻪ ﻗﻮیﺗﺮﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه آﻧﻬﺎ ﺑﻪ اﺻﻄﻼح ﻧیورﯾﮑﺎردوﯾﯽﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ - را ﺑﻪ ﺑﺎزﮔﺸﺘﯽ ﻣﺮدد ﺑﻪ اﻗﺘﺼﺎد ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺳﻮق داده اﺳﺖ. ﺧﻮد ﻣﺎرﮐﺲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﻗﺘﺼﺎددان رﯾﮑﺎردوﯾﯽ دﯾﺪه ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ در ﺑﯿﻦ اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن ﺑﻮرژواﯾﯽ ﮐﻪ ﻗﺼﺪ دارﻧﺪ »ﮐﺎر ﭘﯿﺸﮕﺎم« او را در ﺗﺨﺼﺺ ﺧﻮد، ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﻢ اﻗﺘﺼﺎد، ادﻏﺎم ﮐﻨﻨﺪ، ﻣﺤﺒﻮﺑﯿﺖ ﻓﺰاﯾﻨﺪه‌ای ﭘﯿﺪا ﻣﯽﮐﻨﺪ.

ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻧﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ و ﻧﻪ ﮐﻤﺘﺮ از ﻧﺎﺑﻮدی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دﻻﻟﺖ ﻧﺪارد. ﺣﺘﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ رﺷﺘﻪ ﻋﻠﻤﯽ، ﭼﯿﺰی ﺑﻪ ﺑﻮرژوازی اراﺋﻪ ﻧﻤﯽدﻫﺪ. و ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻨﯽ ﺑﺮای ﻧﻈﺮﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯽاﻋﺘﺒﺎر ﺷﺪه ﺑﻮرژوازی، ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ اراﺋﻪ اﯾﺪهﻫﺎﯾﯽ ﻣﻔﯿﺪ ﺑﺮای اﺣﯿﺎی آن ﺑﻪ ﺑﻮرژوازی ﺧﺪﻣﺖ ﮐﻨﺪ. ﮔﺬﺷﺘﻪ از ﻫﻤﻪ اﯾﻨﻬﺎ، ﻣﯽﺗﻮان از ﻣﺨﺎﻟﻔﺎن آﻣﻮﺧﺖ. ﻋﻼوه ﺑﺮ اﯾﻦ، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ در ﺷﮑﻞ ﻇﺎﻫﺮاً »ﺗﺤﻘﻖﯾﺎﻓﺘﻪ« ﺧﻮد در »ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ«، ﺑﻪ راهﺣﻞﻫﺎی ﻋﻤﻠﯽ اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در اﻗﺘﺼﺎدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻂ ﻧﯿﺰ ﻣﻔﯿﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻘﺮرات دوﻟﺘﯽ ﺗﺜﺒﯿﺖﮐﻨﻨﺪه. ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﯾﮏ ﺳﯿﺎﺳﺖ درآﻣﺪ و دﺳﺘﻤﺰد ﮐﺎﻣﻼً ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎت ﻣﺸﺎﺑﻪ در ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺤﺖ ﮐﻨﺘﺮل ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﻧﺰدﯾﮏ ﻣﯽﺷﻮد. در ﻧﻬﺎﯾﺖ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﻘﺪان ﺟﻨﺒﺶﻫﺎی اﻧﻘﻼﺑﯽ، ﻧﻮع آﮐﺎدﻣﯿﮏ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺎرﮐﺴﯽ ﺑﺪون رﯾﺴﮏ اﺳﺖ، زﯾﺮا ﺑﻪ دﻧﯿﺎی اﯾﺪهﻫﺎ ﻣﺤﺪود ﻣﯽﺷﻮد. ﻫﺮ ﭼﻘﺪر ﻫﻢ ﮐﻪ ﻋﺠﯿﺐ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺳﺪ، ﻓﻘﺪان ﭼﻨﯿﻦ ﺟﻨﺒﺶﻫﺎﯾﯽ در دوره‌ای از آﺷﻔﺘﮕﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ را ﺑﻪ ﮐﺎﻻﯾﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻓﺮوش و ﭘﺪﯾﺪه‌ای ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﮔﻮاه ﺗﺤﻤﻞ و اﻧﺼﺎف دﻣﻮﮐﺮاﺗﯿﮏ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻮرژواﯾﯽ اﺳﺖ.

ﺑﺎ اﯾﻦ وﺟﻮد، ﻣﺤﺒﻮﺑﯿﺖ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯽ، ﻫﻢ ﺑﺤﺮان اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮏ و ﻫﻢ ﺑﺤﺮان اﻗﺘﺼﺎدی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را ﻣﻨﻌﮑﺲ ﻣﯽﮐﻨﺪ. اﯾﻦ ﺑﺤﺮان ﺑﯿﺶ از ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺴﺌﻮل ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﺗﻮزﯾﻊ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژیﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ - ﯾﻌﻨﯽ روﺷﻨﻔﮑﺮان ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺘﺨﺼﺺ در ﻧﻈﺮﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ - ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﯽﮔﺬارد. ﻃﺒﻘﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺧﻮد را در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﺑﺎ ﻓﺮوﭘﺎﺷﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه آن، اﺣﺴﺎس ﮐﻨﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ واﻗﻌﺎً ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﻣﻌﻀﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺧﻮد ﺑﺎﺷﺪ. آﻧﻬﺎ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ اﯾﻦ ﮐﺎر را ﺑﺎ اﻧﮕﯿﺰهﻫﺎﯾﯽ اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ ﮐﻪ، ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻓﺮﺻﺖﻃﻠﺒﺎﻧﻪ، ﻟﺰوﻣﺎً ﺑﺎ ﻧﮕﺮش اﻧﺘﻘﺎدی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺣﺎﮐﻢ ﮔﺮه ﺧﻮرده اﺳﺖ. ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ، »رﻧﺴﺎﻧﺲ ﻣﺎرﮐﺴﯽ« ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻧﻮﯾﺪ ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺟﻨﺒﺶ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺎ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﻈﺮی و ﻋﻤﻠﯽ ﺑﺎﺷﺪ.

ﺑﺎ اﯾﻦ وﺟﻮد، در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻮاﻫﺪ ﮐﻤﯽ از واﮐﻨﺶ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻪ ﺑﺤﺮان ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری وﺟﻮد دارد. اﮔﺮ ﺑﯿﻦ »ﭼﭗ ﻋﯿﻨﯽ« در ﺟﺎﻣﻌﻪ، ﯾﻌﻨﯽ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی واﻗﻌﯽ ﮐﻠﻤﻪ، و ﭼﭗ ﺳﺎزﻣﺎنﯾﺎﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﮐﺎﻣﻼً ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎﯾﯽ ﻧﯿﺴﺖ، ﺗﻤﺎﯾﺰ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﻮﯾﻢ، ﺗﻨﻬﺎ در ﻓﺮاﻧﺴﻪ و اﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ﻣﯽﺗﻮان از ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎنﯾﺎﻓﺘﻪای ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮری ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ ﺑﮑﺸﻨﺪ، ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﯿﺘﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ. اﻣﺎ اﺣﺰاب ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺖ و اﺗﺤﺎدﯾﻪﻫﺎی ﮐﺎرﮔﺮی اﯾﻦ ﮐﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺪتﻫﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد را ﺑﻪ اﺣﺰاب ﮐﺎﻣﻼً اﺻﻼحﻃﻠﺐ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ، در ﭼﺎرﭼﻮب ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻣﺴﺘﻘﺮ و آﻣﺎده دﻓﺎع از آن ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻫﻤﯿﻦ واﻗﻌﯿﺖِ ﭘﯿﺮوان زﯾﺎد ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ آﻧﻬﺎ، ﻧﺸﺎندﻫﻨﺪه ﻋﺪم آﻣﺎدﮔﯽ ﯾﺎ ﻋﺪم ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺧﻮد ﮐﺎرﮔﺮان ﺑﺮای ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ ﻧﻈﺎم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و در واﻗﻊ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﻓﻮری آﻧﻬﺎ ﺑﺮای ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ در آن اﺳﺖ. ﺗﻮﻫﻤﺎت آﻧﻬﺎ در ﻣﻮرد اﺻﻼحﭘﺬﯾﺮی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، از ﻓﺮﺻﺖﻃﻠﺒﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ اﺣﺰاب ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺖ ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ.

اﯾﻦ اﺣﺰاب ﺑﺎ ﮐﻤﮏ اﺻﻄﻼح ﻣﺘﻨﺎﻗﺾ »ﯾﻮروﮐﻤﻮﻧﯿﺴﻢ«، ﺳﻌﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻧﮕﺮشﻫﺎی ﻓﻌﻠﯽ ﺧﻮد را از ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ ﮐﻨﻨﺪ - ﯾﻌﻨﯽ روﺷﻦ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﺪف ﺳﻨﺘﯽ، ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻓﺮاﻣﻮشﺷﺪه، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺨﺘﻠﻂ و دﻣﻮﮐﺮاﺳﯽ ﺑﻮرژواﯾﯽ ﻗﻄﻌﺎً ﮐﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. اﯾﻦ ﻫﻤﺘﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ ادﻏﺎم »ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ« در ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری اﺳﺖ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻼﺷﯽ ﺑﺮای ﭘﺬﯾﺮش ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖﻫﺎی ﺑﺰرﮔﺘﺮ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و دوﻟﺖﻫﺎی آﻧﻬﺎ و وﻋﺪه‌ای ﺑﺮای ﻋﺪم اﯾﺠﺎد اﺧﺘﻼل در آن درﺟﻪ ﻣﺤﺪود ﻫﻤﮑﺎری ﺣﺎﺻﻞﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻗﺪرتﻫﺎی اروﭘﺎﯾﯽ اﺳﺖ. اﯾﻦ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﮔﺴﺴﺖ رادﯾﮑﺎل از ﺑﺨﺶ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﺟﻬﺎن ﻧﯿﺴﺖ، ﺑﻠﮑﻪ ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ رﺳﻤﯿﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﯿﺰ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻋﻼﻗﻪای ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ از ﻃﺮﯾﻖ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﻧﺪارد، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل اﻣﻨﯿﺖ ﺧﻮد در ﺟﻬﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺰاﯾﻨﺪهای ﺑﯽﺛﺒﺎت ﻣﯽﺷﻮد.

اﮔﺮﭼﻪ اﻧﻘﻼبﻫﺎی ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ ﻣﺸﮑﻮك ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ ﺗﻤﺎم ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ در دﻓﺎع از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﻮد ﮐﺎرﮔﺮان دارای ﯾﮏ وﯾﮋﮔﯽ ﺑﺎﻟﻘﻮه اﻧﻘﻼﺑﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ. در دورهﻫﺎی ﺛﺒﺎت ﻧﺴﺒﯽ اﻗﺘﺼﺎدی، ﻣﺒﺎرزه ﮐﺎرﮔﺮان ﺧﻮد ﺑﺎ ﻣﺠﺒﻮر ﮐﺮدن ﺑﻮرژوازی ﺑﻪ اﺗﺨﺎذ روشﻫﺎی ﮐﺎرآﻣﺪﺗﺮ ﺑﺮای اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﻬﺮهوری ﮐﺎر، اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ را ﺗﺴﺮﯾﻊ ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، دﺳﺘﻤﺰدﻫﺎ و ﺳﻮدﻫﺎ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﺪون اﯾﺠﺎد اﺧﺘﻼل در ﮔﺴﺘﺮش ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ، ﺑﺎ ﻫﻢ اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﺑﻨﺪ. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، رﮐﻮد اﻗﺘﺼﺎدی، اﻓﺰاﯾﺶ ﻫﻤﺰﻣﺎن )ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮ( ﺳﻮد و دﺳﺘﻤﺰد را ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎن ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ. ﺳﻮدآوری ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻗﺒﻞ از از ﺳﺮﮔﯿﺮی ﻓﺮآﯾﻨﺪ اﻧﺒﺎﺷﺖ، اﺣﯿﺎ ﺷﻮد. ﻣﺒﺎرزه ﺑﯿﻦ ﮐﺎر و ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﮐﻨﻮن ﺷﺎﻣﻞ وﺟﻮد ﺳﯿﺴﺘﻢ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﻣﺪاوم آن ﮔﺮه ﺧﻮرده اﺳﺖ. از ﻧﻈﺮ ﻋﯿﻨﯽ، ﻣﺒﺎرزات اﻗﺘﺼﺎدی ﻋﺎدی ﺑﺮای دﺳﺘﻤﺰدﻫﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ، ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎی اﻧﻘﻼﺑﯽ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ اﺷﮑﺎل ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﮔﯿﺮد، زﯾﺮا ﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻗﯿﻤﺖ دﯾﮕﺮی ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺷﻮد.

اﻟﺒﺘﻪ، ﮐﺎرﮔﺮان ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ آﻣﺎده ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ در ﻣﺤﺪوده‌ای، ﺳﻬﻢ ﮐﻤﺘﺮی از ﻣﺤﺼﻮل اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ را ﺑﭙﺬﯾﺮﻧﺪ، ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از ﻣﺼﺎﺋﺐ روﯾﺎروﯾﯽﻫﺎی ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺑﺎ ﺑﻮرژوازی و دوﻟﺖ آن. ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﺠﺮﺑﯿﺎت ﻗﺒﻠﯽ، ﻃﺒﻘﻪ ﺣﺎﮐﻢ اﻧﺘﻈﺎر ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی اﻧﻘﻼﺑﯽ را دارد و ﺧﻮد را ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺎس ﻣﺴﻠﺢ ﮐﺮده اﺳﺖ. اﻣﺎ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﺑﺰرگ ﮐﺎرﮔﺮی ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن اﻧﺪازه ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از ﺗﺤﻮﻻت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ در ﻣﻘﯿﺎس ﺑﺰرگ ﺿﺮوری اﺳﺖ. از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ رﮐﻮد ﻃﻮﻻﻧﯽ ﻣﺪت ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ، ﺑﺮای اﺣﺰاب ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺖ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺳﺎﯾﺮ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی اﺻﻼحﻃﻠﺐ ﺿﺮوری اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻮرژوازی ﺑﺮای ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺤﺮاﻧﯽاش ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻨﺪ. آﻧﻬﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺳﻌﯽ ﮐﻨﻨﺪ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻬﺒﻮد ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را ﺑﻪ ﺗﺄﺧﯿﺮ ﺑﯿﻨﺪازد، ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی ﮐﻨﻨﺪ. ﺑﻪ ﻣﺤﺾ اﯾﻨﮑﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺧﻮد را در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻣﻄﺎﻟﺒﺎت ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﮐﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﯾﮏ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﺤﺮانزده ﺑﺮآورده ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺒﯿﻨﺪ، ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﻓﺮﺻﺖﻃﻠﺒﺎﻧﻪ آﻧﻬﺎ آﺷﮑﺎرا ﻣﺎﻫﯿﺖ ﺿﺪ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﮔﯿﺮد.

اﮔﺮﭼﻪ اﻗﺘﺼﺎدﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻂ ﺑﻪ ﺧﻮدی ﺧﻮد ﺑﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ، و اﮔﺮﭼﻪ اﺣﺰاب ﭼﭗﮔﺮا ﻓﻌﻼً اﻫﺪاف ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﺧﻮد را ﮐﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ، اﻣﺎ اﯾﻦ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻣﺎﻧﻊ از ﺗﺤﻮﻻت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ در ﻣﻘﯿﺎﺳﯽ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﮐﺎﻓﯽ ﺑﺰرگ ﻧﺸﻮد ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﮐﻨﺘﺮلﻫﺎی ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﻮرژوازی و ﻣﺘﺤﺪان آﻧﻬﺎ در ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی را ﻧﺎدﯾﺪه ﺑﮕﯿﺮد. اﮔﺮ ﭼﻨﯿﻦ وﺿﻌﯿﺘﯽ رخ دﻫﺪ، ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻓﻌﻠﯽ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﺑﺎ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ و ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻧﻈﺮ اﺟﺒﺎری اﺣﺰاب ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺖ ﺑﻪ ﺗﺎﮐﺘﯿﮏﻫﺎی اوﻟﯿﻪ ﺑﻠﺸﻮﯾﺴﻢ، ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﯿﺰش ﺧﻮدﺟﻮش ﮐﺎرﮔﺮان ﺑﻪ ﮐﺎﻧﺎلﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻣﻨﺤﺮف ﮐﻨﺪ. ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﺳﻨﺖﻫﺎی ﺳﻮﺳﯿﺎل دﻣﻮﮐﺮاﺳﯽ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی اروﭘﺎی ﻣﺮﮐﺰی ﻣﺎﻧﻊ از ﺗﺒﺪﯾﻞ اﻧﻘﻼبﻫﺎی ﺳﯿﺎﺳﯽ 1918 ﺑﻪ اﻧﻘﻼبﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺷﺪ، ﺳﻨﺖﻫﺎی ﻟﻨﯿﻨﯿﺴﻢ ﻧﯿﺰ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻣﺎﻧﻊ از ﺗﺤﻘﻖ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﺷﻮد.

ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ دوم ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻧﯿﺴﺖ، ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﺎﺷﺪ. ﭼﻨﯿﻦ اﻣﮑﺎﻧﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺎرﮐﺲ ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ ﻧﺸﺪه ﺑﻮد. از ﻧﻈﺮ او، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﺎ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﻣﯽﺷﻮد، ﻧﻪ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﺷﺎﻣﻞ ﻋﻨﺎﺻﺮی از ﻫﺮ دو در رواﺑﻂ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری. ﭘﺎﯾﺎن اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺎزار رﻗﺎﺑﺘﯽ ﻟﺰوﻣﺎً ﭘﺎﯾﺎن اﺳﺘﺜﻤﺎر ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻧﯿﺴﺖ، ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی دوﻟﺘﯽ ﻧﯿﺰ ﺗﺤﻘﻖ ﯾﺎﺑﺪ. اﯾﻦ ﯾﮏ وﺿﻌﯿﺖ تارﯾﺨﯽ ﺟﺪﯾﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه اﻣﮑﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪای اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﻮﻣﺎً ﺑﺎ اﻧﺤﺼﺎر دوﻟﺘﯽ ﺑﺮ اﺑﺰار ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽﺷﻮد، ﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دوره ﮔﺬار ﺑﻪ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﮑﻞ ﺟﺪﯾﺪی از ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری.

اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﻘﻼﺑﯽ ﻣﺴﺘﻠﺰم اﺧﺘﻼل ﻋﻤﻮﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﮐﻨﺘﺮل ﻃﺒﻘﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺧﺎرج ﻣﯽﺷﻮد. ﺗﺎﮐﻨﻮن ﭼﻨﯿﻦ اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ ﻓﻘﻂ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻓﺠﺎﯾﻊ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﮑﺴﺖ در ﺟﻨﮓﻫﺎ و ﻧﺎﺑﺴﺎﻣﺎﻧﯽﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن، رخ داده اﺳﺖ. اﯾﻦ ﺑﺪان ﻣﻌﻨﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖﻫﺎﯾﯽ ﭘﯿﺶﺷﺮط ﻣﻄﻠﻖ اﻧﻘﻼب ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ ﺑﻪ ﻣﯿﺰان ﻓﺮوﭘﺎﺷﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻻزم ﺑﺮای ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪن ﺑﻪ ﺗﺤﻮﻻت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺷﺎره دارد. اﻧﻘﻼب ﺑﺎﯾﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻮرش اﮐﺜﺮﯾﺖ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻓﻌﺎل ﺑﺎﺷﺪ، ﭼﯿﺰی ﮐﻪ ﻧﻪ ﺑﺎ اﻟﻘﺎی اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮏ، ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺿﺮورت ﻣﺤﺾ اﺳﺖ. ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ، آﮔﺎﻫﯽ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺧﻮد را اﯾﺠﺎد ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ، ﯾﻌﻨﯽ درك آﻧﭽﻪ ﺑﺎﯾﺪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺗﺎ ﺗﻮﺳﻂ دﺷﻤﻦ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪدار ﻧﺎﺑﻮد ﻧﺸﻮد. اﻣﺎ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ، ﻗﺪرت ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺑﻮرژوازی ﺗﻮﺳﻂ اﺧﺘﻼﻓﺎت داﺧﻠﯽ ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢﻫﺎی اﻗﺪاﻣﺎت اﻗﺘﺼﺎدی دﺳﺘﮑﺎریﺷﺪه ﻫﻨﻮز ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺮﺳﯿﺪه اﻧﺪ. و ﻋﻠﯿﺮﻏﻢ اﻓﺰاﯾﺶ رﻗﺎﺑﺖ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﺮای ﺳﻮدﻫﺎی رو ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﯽ، ﻃﺒﻘﺎت ﺣﺎﮐﻢ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻤﭽﻨﺎن در ﺳﺮﮐﻮب ﺟﻨﺒﺶﻫﺎی اﻧﻘﻼﺑﯽ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﺮد.

دﺷﻮاریﻫﺎی ﻋﻈﯿﻢ در ﻣﺴﯿﺮ اﻧﻘﻼب اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺑﺎزﺳﺎزی ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ، ﺗﻮﺳﻂ ﺟﻨﺒﺶ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ اوﻟﯿﻪ ﺑﻪ ﻃﺮز وﺣﺸﺘﻨﺎﮐﯽ دﺳﺖ ﮐﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ. اﻟﺒﺘﻪ، اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﯾﺮی و ﺳﺎزﮔﺎری ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺘﻐﯿﺮ را ﻧﻤﯽﺗﻮان ﺑﺪون ﺗﻼش ﺑﺮای ﭘﺎﯾﺎن دادن ﺑﻪ آن ﮐﺸﻒ ﮐﺮد. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، اﮐﻨﻮن ﺑﺎﯾﺪ روﺷﻦ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ اﺷﮑﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ در ﻃﻮل ﻇﻬﻮر ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ، ﺑﺮای دوره اﻓﻮل آن، ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ اﻣﮑﺎن ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ اﻧﻘﻼﺑﯽ آن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽﮐﻨﺪ، ﮐﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ. وﺟﻮد ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ را ﻧﻤﯽﺗﻮان ﺑﺎ اﺑﺰارﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﮐﺎﻓﯽ ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ، ﺑﻪ دﺳﺖ آورد. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، اﯾﻦ ﻧﻪ ﺷﮑﺴﺖ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ، ﺑﻠﮑﻪ ﺻﺮﻓﺎً ﻣﺎﻫﯿﺖ وﻫﻢآﻟﻮد ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﻈﺎﻫﺮ آن را، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺎزﺗﺎبﻫﺎﯾﯽ از ﺗﻮﻫﻤﺎت اﯾﺠﺎد ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﻮد ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، اﺛﺒﺎت ﻣﯽﮐﻨﺪ.

اﮐﻨﻮن ﻧﯿﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺎرﮐﺴﯽ از ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری و ﺗﮑﺎﻣﻞ ﻋﺠﯿﺐ و ﻣﺘﻨﺎﻗﺾ آن از ﻃﺮﯾﻖ اﻧﺒﺎﺷﺖ، ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻈﺮﯾﻪای اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﺠﺮﺑﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﺮای ﺻﺤﺒﺖ در ﻣﻮرد دوﻣﯽ، ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ اﺻﻄﻼﺣﺎت ﻣﺎرﮐﺴﯽ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﻨﯿﻢ ﯾﺎ اﺻﻼً ﺻﺤﺒﺖ ﻧﮑﻨﯿﻢ. ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻤﯿﺮد، ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری وﺟﻮد دارد، دوام ﺧﻮاﻫﺪ آورد. اﮔﺮﭼﻪ ﺗﻀﺎدﻫﺎی ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﺎ ﺣﺪ زﯾﺎدی اﺻﻼح ﺷﺪه اﻧﺪ، اﻣﺎ در ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی دوﻟﺘﯽ-ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻫﻤﭽﻨﺎن ﭘﺎﺑﺮﺟﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ. از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ رواﺑﻂ اﻗﺘﺼﺎدی، رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ، رواﺑﻂ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﻣﺪاوم در اﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎ، ﺣﺘﯽ اﮔﺮ در اﺑﺘﺪا ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﯾﮏﺟﺎﻧﺒﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ اﻗﺘﺪارﮔﺮا ﺑﺎﺷﺪ، دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﺪاری ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ دارد. ادﻏﺎم اﺟﺘﻨﺎبﻧﺎﭘﺬﯾﺮ و رو ﺑﻪ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﯽ، ﺻﺮف ﻧﻈﺮ از ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ-اﻗﺘﺼﺎدی ﺧﺎص آﻧﻬﺎ، ﺑﺮ ﻫﻤﻪ ﻣﻠﺖﻫﺎ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﯽﮔﺬارد و ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﮐﺮدن ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﻀﻌﯿﻒ ﺗﻼشﻫﺎ ﺑﺮای ﯾﺎﻓﺘﻦ راهﺣﻞﻫﺎی ﻣﻠﯽ ﺑﺮای ﻣﺸﮑﻼت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ دارد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﻣﺎداﻣﯽ ﮐﻪ اﺳﺘﺜﻤﺎر ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﻏﺎﻟﺐ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ، ﺣﺘﯽ اﮔﺮ ﺗﻤﺎم ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﺳﺮﮐﻮب ﺷﻮد ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﮐﺎذب در ﺣﻤﺎﯾﺖ از ﯾﮏ ﻋﻤﻞ ﺿﺪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﯿﺮد.

اﻟﺒﺘﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮدم و از ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد. زوال ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری - ﮐﻪ از ﯾﮏ ﺳﻮ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻣﺪاوم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ و ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻗﺪرت ﺳﯿﺎﺳﯽ و از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ ﺑﺎ ﻫﺮج و ﻣﺮج ﻓﺰاﯾﻨﺪه ﺳﯿﺴﺘﻢ، ﻋﻠﯽرﻏﻢ و ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﺗﻼشﻫﺎ ﺑﺮای ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮐﺎرآﻣﺪﺗﺮ، ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه اﺳﺖ - ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﯾﮏ اﻣﺮ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﻣﺪت ﺑﺎﺷﺪ. اﯾﻦ روﻧﺪ اداﻣﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﯾﺎﻓﺖ، ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺎ اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﻘﻼﺑﯽ از ﺳﻮی ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ و ﻫﻤﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺄﻣﯿﻦ وﺟﻮد ﺧﻮد در ﺷﺮاﯾﻂ رو ﺑﻪ وﺧﺎﻣﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ، ﮐﻮﺗﺎه ﺷﻮد. اﻣﺎ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ، آﯾﻨﺪه ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺒﻬﻢ اﺳﺖ. ﻣﺰاﯾﺎی ﻃﺒﻘﺎت ﺣﺎﮐﻢ و اﺑﺰارﻫﺎی ﺳﺮﮐﻮب آﻧﻬﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﻗﺪرﺗﯽ ﺑﺰرﮔﺘﺮ از آﻧﭽﻪ ﻃﺒﻘﺎت زﺣﻤﺘﮑﺶ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ اﯾﺠﺎد ﮐﻨﻨﺪ، ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ وﺿﻌﯿﺖ اداﻣﻪ ﯾﺎﺑﺪ و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ را ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﺟﺮﯾﻤﻪﻫﺎی ﺳﻨﮕﯿﻦﺗﺮ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ در اﻗﺪام ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﺧﻮد ﻣﺤﮑﻮم ﮐﻨﺪ. ﻋﻼوه ﺑﺮ اﯾﻦ، ﺑﻌﯿﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺪاوم ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﺑﻮدی ﺧﻮد ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻮد. از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺑﺤﺮانﻫﺎی ﻓﺎﺟﻌﻪﺑﺎر اﺳﺖ، ﻣﻠﺖﻫﺎ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﺗﻤﺎﯾﻞ دارﻧﺪ ﺑﺮای رﻫﺎﯾﯽ ﺧﻮد از ﻣﺸﮑﻼت ﺑﻪ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺳﺎﯾﺮ ﻗﺪرتﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﻣﺘﻮﺳﻞ ﺷﻮﻧﺪ. اﯾﻦ ﮔﺮاﯾﺶ ﺷﺎﻣﻞ اﺣﺘﻤﺎل ﺟﻨﮓ ﻫﺴﺘﻪای ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ اﻣﺮوز، ﺟﻨﮓ ﺣﺘﯽ ﻣﺤﺘﻤﻞﺗﺮ از ﯾﮏ اﻧﻘﻼب ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ. اﮔﺮﭼﻪ ﻃﺒﻘﺎت ﺣﺎﮐﻢ ﮐﺎﻣﻼً از ﻋﻮاﻗﺐ ﺟﻨﮓ ﻫﺴﺘﻪای آﮔﺎه ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ اﯾﺠﺎد وﺣﺸﺖ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ، ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش رﻗﺎﺑﺘﯽ زرادﺧﺎﻧﻪ ﻫﺴﺘﻪای، از آن ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی ﮐﻨﻨﺪ. از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ ﮐﻨﺘﺮل ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺤﺪودی ﺑﺮ اﻗﺘﺼﺎد ﺧﻮد دارﻧﺪ، ﻫﯿﭻ ﮐﻨﺘﺮل واﻗﻌﯽ ﺑﺮ اﻣﻮر ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺧﻮد ﻧﯿﺰ ﻧﺪارﻧﺪ و ﻫﺮ ﻧﯿﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از ﻧﺎﺑﻮدی ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ در ﺳﺮ ﺑﭙﺮوراﻧﻨﺪ، ﺗﺄﺛﯿﺮ زﯾﺎدی ﺑﺮ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع آن ﻧﺪارد. اﯾﻦ وﺿﻌﯿﺖ وﺣﺸﺘﻨﺎك اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻊ از اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﻧﻔﺲ دورهﻫﺎی ﭘﯿﺸﯿﻦ ﺑﻪ ﻗﻄﻌﯿﺖ و ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ اﻧﻘﻼب ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﻣﯽﺷﻮد.

از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ آﯾﻨﺪه، ﺣﺘﯽ اﮔﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺬﺷﺘﻪ و ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﻮﺟﻮد ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﻮد، ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﺎز اﺳﺖ، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺖﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻓﺮض ﭘﯿﺶ ﺑﺮوﻧﺪ ﮐﻪ راه ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﻫﻨﻮز ﺑﺴﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ و ﻫﻨﻮز ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺑﺮای ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻗﺒﻞ از ﺧﻮدﻧﺎﺑﻮدی آن وﺟﻮد دارد. ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ اﮐﻨﻮن ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺪف ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺎرﮔﺮی اﻧﻘﻼﺑﯽ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻨﻬﺎ ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﺑﺮای ﻧﺎﺑﻮدی ﺟﺰﺋﯽ ﯾﺎ ﮐﻠﯽ ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ. اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻇﻬﻮر ﺟﻨﺒﺶﻫﺎی ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ رواﺑﻂ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻨﺒﻊ ﻓﻼﮐﺖﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻓﺰاﯾﻨﺪه و ﺳﻘﻮط ﺗﻬﺪﯾﺪآﻣﯿﺰ ﺑﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﺑﺮﺑﺮﯾﺖ ﺗﺸﺨﯿﺺ دﻫﻨﺪ. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ﭘﺲ از ﺑﯿﺶ از ﺻﺪ ﺳﺎل ﺗﺤﺮﯾﮏ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ، ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ اﯾﻦ ﯾﮏ اﻣﯿﺪ واﻫﯽ اﺳﺖ. آﻧﭽﻪ ﯾﮏ ﻧﺴﻞ ﻣﯽآﻣﻮزد، ﻧﺴﻞ دﯾﮕﺮ ﻓﺮاﻣﻮش ﻣﯽﮐﻨﺪ، زﯾﺮا ﺗﻮﺳﻂ ﻧﯿﺮوﻫﺎﯾﯽ ﻓﺮاﺗﺮ از ﮐﻨﺘﺮل و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ درك آن ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﯽﺷﻮد. ﺗﻨﺎﻗﻀﺎت ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻈﺎﻣﯽ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺿﺮورتﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ذﻫﻦ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪدار، ﺑﻠﮑﻪ در آﮔﺎﻫﯽ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ ﻧﯿﺰ ﻣﻨﻌﮑﺲ ﻣﯽﺷﻮد. ﻫﺮ دو ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﺧﻮد واﮐﻨﺶ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﻨﺪ، ﮔﻮﯾﯽ ﮐﻪ ﻧﺎﺷﯽ از ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ. آﻧﻬﺎ ﮐﻪ در ﻣﻌﺮض ﺑﺖوارﮔﯽ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﺎﻻﯾﯽ ﻗﺮار دارﻧﺪ، ﺷﯿﻮه ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری از ﻧﻈﺮ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﻣﺤﺪود را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ وﺿﻌﯿﺖ اﺑﺪی درك ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ و ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻮد را ﺑﺎ آن وﻓﻖ دﻫﺪ. از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﺮداﺷﺖ ﻧﺎدرﺳﺖ، اﺳﺘﺜﻤﺎر ﮐﺎر ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ را ﺗﻀﻤﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ، ﻣﺴﻠﻤﺎً ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪدار ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻮرژواﯾﯽ ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ اﻟﻘﺎ ﻣﯽﺷﻮد.

ﺷﺮاﯾﻂ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﻮﻟﯿﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ را ﻣﺠﺒﻮر ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ اﺳﺘﺜﻤﺎر ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻨﻬﺎ راه ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﻌﺎش ﺧﻮد ﺑﭙﺬﯾﺮد. ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﻓﻮری ﮐﺎرﮔﺮ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺷﺪن ﺑﻪ اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ و اﻧﻌﮑﺎس آﻧﻬﺎ در اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮآورده ﻣﯽﺷﻮد. ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ، او ﯾﮑﯽ را ﺑﺎ دﯾﮕﺮی، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه دﻧﯿﺎی واﻗﻌﯽ، ﮐﻪ ﺟﺰ ﺑﺎ ﺧﻮدﮐﺸﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮان از آن ﺳﺮﭘﯿﭽﯽ ﮐﺮد، ﻣﯽﭘﺬﯾﺮد. ﻓﺮار از اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﺑﻮرژوازی، ﺟﺎﯾﮕﺎه واﻗﻌﯽ او را در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﻤﯽدﻫﺪ و در ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ، ﺗﺠﻤﻼﺗﯽ در ﺷﺮاﯾﻂ واﺑﺴﺘﮕﯽ اوﺳﺖ. ﻣﻬﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ او ﭼﻘﺪر ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺧﻮد را از ﻧﻈﺮ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ رﻫﺎ ﮐﻨﺪ، ﺑﺮای ﺗﻤﺎم اﻫﺪاف ﻋﻤﻠﯽ، ﺑﺎﯾﺪ ﻃﻮری ﭘﯿﺶ ﺑﺮود ﮐﻪ ﮔﻮﯾﯽ ﻫﻨﻮز ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﻪ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﺑﻮرژوازی اﺳﺖ. اﻓﮑﺎر و اﻋﻤﺎل او ﻟﺰوﻣﺎً ﻣﺘﻨﺎﻗﺾ ﻫﺴﺘﻨﺪ. او ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﻓﺮدی او ﻓﻘﻂ ﺑﺎ اﻗﺪاﻣﺎت ﺟﻤﻌﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺄﻣﯿﻦ اﺳﺖ، اﻣﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻣﺠﺒﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﻪ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﻓﻮری ﺧﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻓﺮد رﺳﯿﺪﮔﯽ ﮐﻨﺪ. ﻣﺎﻫﯿﺖ دوﮔﺎﻧﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻮﻟﯿﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮای ﺳﻮد ﺧﺼﻮﺻﯽ، در اﺑﻬﺎم ﺟﺎﯾﮕﺎه ﮐﺎرﮔﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻓﺮد و ﻋﻀﻮی از ﯾﮏ ﻃﺒﻘﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، دوﺑﺎره ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد.

اﯾﻦ وﺿﻌﯿﺖ، و ﻧﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ ﻣﺸﺮوط در ﻓﺮاﺗﺮ رﻓﺘﻦ از اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎرﮔﺮان را از اﺑﺮاز و ﻋﻤﻞ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﮕﺮشﻫﺎی ﺿﺪﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺧﻮد، ﮐﻪ ﻣﮑﻤﻞ ﺟﺎﯾﮕﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮐﺎرﮔﺮان ﻣﺰدی اﺳﺖ، ﺑﯽﻣﯿﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ. آﻧﻬﺎ ﮐﺎﻣﻼً از ﺟﺎﯾﮕﺎه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﺧﻮد آﮔﺎه ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺣﺘﯽ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ آن را ﻧﺎدﯾﺪه ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ ﯾﺎ اﻧﮑﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ، اﻣﺎ ﻗﺪرتﻫﺎی ﻋﻈﯿﻤﯽ را ﮐﻪ ﻋﻠﯿﻪ آﻧﻬﺎ ﺻﻒآراﯾﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻣﯽدﻫﻨﺪ، ﻗﺪرتﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﺻﻮرت ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ ﮐﺸﯿﺪن رواﺑﻂ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، ﻧﺎﺑﻮدی آﻧﻬﺎ را ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻼش ﺑﺮای ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻣﺘﯿﺎز از ﺑﻮرژوازی، ﺷﯿﻮه ﻋﻤﻞ اﺻﻼحﻃﻠﺒﺎﻧﻪ را ﺑﻪ ﺟﺎی ﺷﯿﻮه ﻋﻤﻞ اﻧﻘﻼﺑﯽ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. ﻓﻘﺪان آﮔﺎﻫﯽ اﻧﻘﻼﺑﯽ آﻧﻬﺎ ﭼﯿﺰی ﺑﯿﺶ از رواﺑﻂ ﻗﺪرت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ واﻗﻌﯽ را ﺑﯿﺎن ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ، ﮐﻪ در واﻗﻊ ﻧﻤﯽﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ دﻟﺨﻮاه ﺗﻐﯿﯿﺮ داد. ﯾﮏ »واﻗﻊﮔﺮاﯾﯽ« ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧﻪ - ﯾﻌﻨﯽ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻃﯿﻒ ﻣﺤﺪود ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﭘﯿﺶ روی آﻧﻬﺎ - اﻓﮑﺎر و اﻋﻤﺎل آﻧﻬﺎ را ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺗﻮﺟﯿﻪ آن را در ﻗﺪرت ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ.

ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان درك ﻧﻈﺮی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری، جز اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺎ ﻋﻤﻞ اﻧﻘﻼﺑﯽ از ﺳﻮی ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷﺪ، ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺷﮑﻞ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ. اﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ، ﻧﻈﺮﯾﻪ ﯾﮏ ﻋﻤﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ واﻗﻌﯽ، ﺑﺎ ﻧﯿﺖ و ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺟﻬﺎن ﻧﯿﺴﺖ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی در ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﻋﻤﻠﯽ ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺗﻔﺴﯿﺮ آن از واﻗﻌﯿﺖ، ﻫﺮ ﭼﻘﺪر ﻫﻢ ﮐﻪ درﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﻬﻤﯽ ﺑﺮ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﻮﺟﻮد ﻓﻮری ﻧﺪارد. اﯾﻦ ﺻﺮﻓﺎً ﺷﺮاﯾﻂ واﻗﻌﯽ را ﮐﻪ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ در آن ﻗﺮار دارد ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺗﻐﯿﯿﺮ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎت آﯾﻨﺪه ﺧﻮد ﮐﺎرﮔﺮان واﮔﺬار ﻣﯽﮐﻨﺪ. اﻣﺎ ﻫﻤﺎن ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﮐﻪ ﮐﺎرﮔﺮان ﺧﻮد را در آن ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ، آﻧﻬﺎ را در ﻣﻌﺮض ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ و در ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﯾﮏ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻧﺎﺗﻮان، ﯾﻌﻨﯽ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮏ، ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ. ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ آﻧﻬﺎ در ﭼﺎرﭼﻮب ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری رو ﺑﻪ رﺷﺪ، دﺷﻤﻦ آﻧﻬﺎ را ﺗﻘﻮﯾﺖ و ﺗﻤﺎﯾﻼت ﻣﺨﺎﻟﻔﺖآﻣﯿﺰ ﺧﻮدﺷﺎن را ﺗﻀﻌﯿﻒ ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ اﻧﻘﻼﺑﯽ ﻧﻈﺮﯾﻪای در ﻣﻮرد ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی واﻗﻌﯽ ﮐﻠﻤﻪ ﻧﯿﺴﺖ، ﺑﻠﮑﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪای در ﻣﻮرد ﻣﺒﺎرزه ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ در ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﺎص زوال ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری اﺳﺖ. اﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﺷﺮاﯾﻂ »ﻋﺎدی« ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺆﺛﺮ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﺪ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻓﺮوﭘﺎﺷﯽ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ. ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ »واﻗﻊﮔﺮاﯾﯽ« ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧﻪی ﮐﺎرﮔﺮان ﺑﻪ ﻏﯿﺮواﻗﻊﮔﺮاﯾﯽ و اﺻﻼحﻃﻠﺒﯽ ﺑﻪ آرﻣﺎنﺷﻬﺮﮔﺮاﯾﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﻮد - ﯾﻌﻨﯽ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻮرژوازی دﯾﮕﺮ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﺧﻮد ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻣﮕﺮ از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﺪﺗﺮ ﺷﺪن ﻣﺪاوم ﺷﺮاﯾﻂ زﻧﺪﮔﯽ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ - ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺷﻮرشﻫﺎی ﺧﻮدﺟﻮش ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻪ اﻧﺪازه‌ی ﮐﺎﻓﯽ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﺑﺮای ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ رژﯾﻢ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﻮﻧﺪ.

ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ اﻧﻘﻼﺑﯽ، ﺗﺎرﯾﺦ ﺷﮑﺴﺖﻫﺎی آن ﺑﻮده اﺳﺖ، ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖﻫﺎی ﻇﺎﻫﺮی‌ای ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻇﻬﻮر ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری دوﻟﺘﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ. واﺿﺢ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ اوﻟﯿﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﺎب آوری ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری را دﺳﺖ ﮐﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎ اﻧﺠﺎم اﯾﻦ ﮐﺎر، ﻗﺪرت اﯾﺪﺋﻮﻟﻮژی ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺘﯽ را ﺑﺮای ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬاری ﺑﺮ آﮔﺎﻫﯽ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﮐﺮده ﺑﻮد. روﻧﺪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺗﺎرﯾﺨﯽ، ﺣﺘﯽ اﮔﺮ ﺑﺎ ﭘﻮﯾﺎﯾﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﺴﺮﯾﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻨﺪ اﺳﺖ، ﺑﻪ وﯾﮋه ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﻃﻮل ﻋﻤﺮ ﯾﮏ ﻓﺮد ﺳﻨﺠﯿﺪه ﺷﻮد. اﻣﺎ ﺗﺎرﯾﺦ ﺷﮑﺴﺖ ﻧﯿﺰ ﯾﮑﯽ از ﺗﻮﻫﻤﺎت رﻫﺎ ﺷﺪه و ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎی ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه اﺳﺖ، اﮔﺮ ﻧﻪ ﺑﺮای ﻓﺮد، ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺮای ﻃﺒﻘﻪ. ﻫﯿﭻ دﻟﯿﻠﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد ﮐﻪ ﻓﺮض ﮐﻨﯿﻢ ﭘﺮوﻟﺘﺎرﯾﺎ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ از ﺗﺠﺮﺑﻪ درس ﺑﮕﯿﺮد. ﮐﺎﻣﻼً ﺟﺪا از ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻼﺣﻈﺎﺗﯽ، ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﺷﺮاﯾﻂ او را ﻣﺠﺒﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﺗﺎ راﻫﯽ ﺑﺮای ﺗﺄﻣﯿﻦ وﺟﻮد ﺧﻮد در ﺧﺎرج از ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ، زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ دﯾﮕﺮ در درون آن اﻣﮑﺎنﭘﺬﯾﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ. اﮔﺮﭼﻪ وﯾﮋﮔﯽﻫﺎی ﭼﻨﯿﻦ وﺿﻌﯿﺘﯽ را ﻧﻤﯽﺗﻮان از ﭘﯿﺶ ﻣﺸﺨﺺ ﮐﺮد، ﯾﮏ ﭼﯿﺰ روﺷﻦ اﺳﺖ: اﯾﻨﮑﻪ رﻫﺎﯾﯽ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﺎرﮔﺮ از ﺳﻠﻄﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺗﻨﻬﺎ از ﻃﺮﯾﻖ اﺑﺘﮑﺎر ﻋﻤﻞ ﺧﻮد ﮐﺎرﮔﺮان ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ اﺳﺖ و ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﺗﻨﻬﺎ از ﻃﺮﯾﻖ ﻟﻐﻮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ و از ﻃﺮﯾﻖ ﭘﺎﯾﺎن دادن ﺑﻪ رواﺑﻂ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد. ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﻫﺪف، ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻣﺎرﮐﺴﯽ و ﭘﺎﯾﺎن ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.