ایالات متحده خواهان حضور نیروهای کُرد در میدان نبرد در ایران است؛ چرا این خواسته ساده نیست؟

نوشتهٔ هاوارد لافرانکی، خبرنگار استاف

۶ مارس ۲۰۲۶

https://www.csmonitor.com/  کریستین سایس مانیتور

[توضیح:این مقاله در طول جنگ 40 روزه  – از 28 فوریه 2026 تا 8 آوریل 2026- تهیه شده و به منظور یادآوری و مرور برخی نکات تاریخ سیاسی منطقه ترجمه و بازنشر آن سودمند تشخیص داده شد.شوراها]

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، این هفته گفت که جنگ هوایی‌ای که هم‌اکنون علیه ایران توسط ایالات متحده و اسرائیل در جریان است، ممکن است در نهایت نیازمند یک عملیات زمینی نیز باشد.

اما ترامپ در داخل آمریکا با فشارهای سیاسی قابل‌توجهی علیه اعزام نیروهای آمریکایی به میدان روبه‌روست. از همین رو، تماس‌های تلفنی او در این هفته با رهبران کُرد در عراق و ایران ــ که در آن‌ها از آنان خواسته بود سهم خود را در جنگ ایفا کنند ــ گمانه‌زنی‌هایی را برانگیخته است مبنی بر اینکه شاید نیروهای مسلح کُرد این نقش را بر عهده بگیرند.

با این حال، هر میزان اشتیاق در میان کُردهای بی‌دولت برای پیوستن به نبرد جهت تغییر رژیم ــ و کُردهای ایران مدت‌هاست در انتظار چنین روزی بوده‌اند ــ با این نگرانی سنجیده می‌شود که بار دیگر از سوی آمریکا مورد استفاده قرار گیرند و سپس رها شوند؛ موضوعی که منابع مختلف به آن اشاره می‌کنند.

چرا این گزارش نوشته شده است؟

بار دیگر، بحرانی در خاورمیانه باعث شده است که ایالات متحده برای کمک نظامی به کُردهای بی‌دولت متوسل شود؛ این بار به‌عنوان نیروهای نیابتی زمینی در ایران. خاطرهٔ ناکامی‌ها و رهاشدگی پس از ایفای نقش‌های حیاتی در عراق و سوریه، بر هرگونه تمایل آنان به مشارکت تأثیر گذاشته است.

در واقع، برای رهبران اقلیت کُرد در ایران و عراق که تماس ترامپ را دریافت کردند، ابتدا هیجان شنیدن صدای رئیس‌جمهور ایالات متحده وجود داشت.

به این هیجان، شور و شعف فراخوان ریاست‌جمهوری برای «قیام» علیه دشمن دیرینهٔ کُردهای ایران در تهران ــ یعنی حاکمان جمهوری اسلامی که در اثر جنگ آمریکا و اسرائیل به‌شدت تضعیف شده‌اند ــ نیز افزوده شد.

اما سپس، واقعیت خود را نشان داد. منابع کُرد و دیگر کارشناسان می‌گویند که اشتیاق اولیه با یادآوری تاریخ طولانی رفتار «استفاده کن و کنار بگذار» از سوی واشنگتن فروکش کرد.

یرِوان سعید، پژوهشگر مقیم دانشکده خدمات بین‌المللی دانشگاه آمریکایی در واشنگتن، می‌گوید: «این وضعیت، کُردها را در یک دوراهی جدی قرار می‌دهد.» او می‌افزاید: «البته در ابتدا، تماس رئیس‌جمهور آمریکا باعث هیجان می‌شود، اما هم‌زمان نوعی بی‌اعتمادی و خاطرهٔ خیانت آمریکا در شرایطی بسیار مشابه نیز وجود دارد.»

میراث عراق و سوریه

کُردها درخواست جورج اچ. دبلیو. بوش، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، از کُردهای عراق را فراموش نکرده‌اند؛ درخواستی برای قیام علیه صدام حسینِ تضعیف‌شده و منفور پس از جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱. همچنین سکوت بعدی آمریکا را نیز از یاد نبرده‌اند؛ زمانی که صدام نیروهای قتل‌عام‌گر خود را علیه جوامع کُرد شورشی روانه کرد؛ همان جوامعی که پیش‌تر نیز قربانی کارزار بدنام «انفال» عراق در اواخر دههٔ ۱۹۸۰ شده بودند.

علاوه بر این، زخم ناشی از سخنان تام باراک، نمایندهٔ دولت ترامپ در امور سوریه، هنوز تازه است؛ او در ژانویه اعلام کرده بود که فایدهٔ پیمان بیش از یک دهه‌ای میان آمریکا و کُردها برای مبارزه با احیای گروه «دولت اسلامی» در سوریه «به پایان رسیده است». به گفتهٔ باراک، اکنون منافع آمریکا  بر آن است که دولت مرکزی جدید در دمشق، قدرت خود را بر سراسر کشور ــ و نیز بر گروه‌های شبه‌نظامی مستقل ــ تثبیت کند.

گروه‌هایی مانند کُردهای سوریه، که زمانی شرکای واشنگتن به شمار می‌رفتند.

یک رزمندهٔ کُرد در شمال عراق پلاکاردی در دست دارد که روی آن نوشته شده است: «بوش و بلر، قهرمانان صلح»؛ او پایان حکومت صدام حسین را جشن می‌گیرد، ۱۰ آوریل ۲۰۰۳. منطقهٔ نیمه‌خودمختار کُردها در شمال عراق، برای کُردهای بی‌دولت، یکی از معدود نقاط نسبتاً روشن منطقه بوده است.

شاناز ابراهیم احمد، بانوی اول عراق، روز پنجشنبه در بیانیه‌ای گفت: «بیش از حد، کُردها فقط زمانی به یاد آورده می‌شوند که به قدرت یا فداکاری‌شان نیاز باشد. کُردها را به حال خود بگذارید. ما مزدور نیستیم.»

با این حال، پیش از آن‌که کُردها اقدامی کنند که آن‌ها را بیش از پیش در معرض حملهٔ تهران قرار دهد، «آن‌ها خواهان تضمین‌های محکم حمایت از سوی واشنگتن خواهند بود»، دکتر سعید می‌گوید. «اما حتی چنین تعهداتی هم تردیدها دربارهٔ اعتماد به آمریکا را، با توجه به تجربه‌های گذشته، از بین نخواهد برد.»

گزارش‌ها حاکی است که ترامپ در تماس‌های تلفنی خود با رهبران کُرد، علاوه بر مشوق‌های دیگر، وعدهٔ پشتیبانی هوایی نیز داده است. او روز یکشنبه با مسعود بارزانی، رهبر حزب دموکرات کردستان، و بافل طالبانی، رهبر اتحادیهٔ میهنی کردستان ــ دو حزب اصلی حاکم بر منطقهٔ نیمه‌خودمختار کردستان عراق ــ تماس گرفت. روز سه‌شنبه نیز رئیس‌جمهور آمریکا با مصطفی هجری، رهبر حزب دموکرات کردستان ایران (PDKI) که در عراق مستقر است و یکی از شش حزب سیاسی کُرد مخالف جمهوری اسلامی به شمار می‌رود، گفت‌وگو کرد.

این شش گروه اخیراً ائتلافی برای اقدام نظامی مشترک تشکیل داده‌اند، هرچند نمایندگان آن‌ها می‌گویند هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است. آنان می‌گویند نخست باید نشانه‌های جدی از پوشش هوایی آمریکا مشاهده شود. ایران نیز پیشاپیش تهدیدهای شدیدی علیه این گروه‌های کُرد صادر کرده و روز پنجشنبه حملات موشکی‌ای را علیه مقرهای آنان در عراق انجام داد.

روز چهارشنبه، حزب دموکرات کردستان ایران بیانیه‌ای منتشر کرد و از همهٔ سربازان و نیروهای نظامی ایران، «به‌ویژه در کردستان»، خواست پایگاه‌های خود را ترک کنند و همهٔ ارتباطات خود را با «نیروهای مسلح و سرکوبگر رژیم» قطع نمایند. این بیانیه بازتاب وعدهٔ مصونیت ترامپ بود که در ساعات آغازین جنگ اعلام کرده بود؛ وعده‌ای خطاب به همهٔ عناصر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دیگر نیروهای امنیتی که علیه رژیم موضع بگیرند.

۴۰ میلیون کُرد، بدون دولت

در سطح جهان، جمعیت کُردها حدود ۴۰ میلیون نفر برآورد می‌شود که از ترکیه و سوریه تا ایران پراکنده‌اند و بزرگ‌ترین گروه قومی جهان بدون دولت مستقل به شمار می‌روند. نزدیک‌ترین وضعیت به دولت مستقل، منطقهٔ نیمه‌خودمختار آنان در عراق است.

مسعود بارزانی، رهبر حزب دموکرات کردستان، برای شرکت در مجمع صلح و امنیت در دهوکِ اقلیم کردستان عراق وارد می‌شود، ۱۸ نوامبر ۲۰۲۵.

کُردهای ایران که عمدتاً در منطقهٔ شمال‌غربی کردستان متمرکز هستند، حدود ۱۰ درصد از جمعیت ۹۰ میلیونی کشور را تشکیل می‌دهند.

اینکه چرا واشنگتن در جنگ خود علیه جمهوری اسلامی به کُردها روی آورده، چندان رازآلود نیست. شبه‌نظامیان کُرد ایرانی که در آن سوی مرز شمالی کشور مستقرند، دهه‌هاست آماده‌اند تا در زمان مناسب به ایران بازگردند و علیه حکومت مرکزی‌ای که از آن نفرت دارند بجنگند.

گزارش‌های اخیر ادعا می‌کنند که سازمان سیا، که طی سال‌ها با نیروهای مسلح مختلف کُرد در سراسر خاورمیانه ارتباط داشته، ارسال تسلیحات به نیروهای کُرد ایرانی را افزایش داده است.

با توجه به اینکه ترامپ و وزیر دفاعش، پیت هگست، این هفته احتمال یک کارزار زمینی در جنگ را مطرح کرده‌اند، برخی کارشناسان گمان می‌کنند نیروهای کُرد ایرانی ممکن است برای ایفای نقشی وارد میدان شوند.

دیوید شنکر، معاون پیشین وزیر خارجهٔ آمریکا در امور خاور نزدیک، می‌گوید: «کُردهای ایرانی واقعاً می‌خواهند به خانه بازگردند و رژیم را سرنگون کنند، و دولت آمریکا این را درک می‌کند و همکاری با نیروهای زمینی آن‌ها را راهی برای پرهیز از اعزام نیروهای آمریکایی به میدان می‌بیند.»

اما او اضافه می‌کند: «برای کُردها، این اقدام بسیار پرخطر است. آن‌ها شاید سطحی از پشتیبانی عملیاتی دریافت کنند، اما در مجموع، این افراد عمدتاً تنها خواهند ماند.»

دکتر سعید، که خود یک کُرد عراقی است، می‌گوید یکی دیگر از عوامل بازدارنده، نبودِ شفافیت دربارهٔ مأموریتی است که از آنان خواسته می‌شود. او و دیگران می‌پرسند: آیا آمریکا واقعاً نقشی در جنگی با هدف نهایی تغییر رژیم پیشنهاد می‌کند؟ یا آن‌که واشنگتن صرفاً می‌خواهد کُردها در شمال ایران جبهه‌ای انحرافی ایجاد کنند تا سپاه پاسداران ناچار به واکنش شود، نیروهایش را پراکنده کند و در نتیجه کنترلش بر دیگر مناطق کشور تضعیف شود؟

او می‌گوید: «یکی از نگرانی‌ها این است که آیا کُردها می‌توانند انتظار داشته باشند با پیوستن به جنگ، منفعتی بلندمدت به دست آورند و اهداف خود را پیش ببرند، یا اینکه فقط ابزاری موقت خواهند بود که پس از تحقق اهداف دیگر آمریکا کنار گذاشته می‌شوند.»

مزایا و معایب نقش قومی

برخی دیگر تأکید می‌کنند که آمریکا نیز پیش از آن‌که تمام وزن خود را پشت کُردهای ایرانی یا هر گروه قومی دیگر در ایران قرار دهد، نگرانی‌های خاص خود را خواهد داشت.

اعضای حزب دموکرات کردستان ایران (PDKI) در ایست بازرسی منتهی به پایگاهشان در نزدیکی اربیل عراق ایستاده‌اند، ۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶. مصطفی هجری، رهبر این حزب، یکی از رهبران کُردی بود که دونالد ترامپ این هفته با او تماس گرفت.

شنکر، که اکنون مدیر بخش سیاست عربی در مؤسسهٔ واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک است، می‌گوید: «خطر برای آمریکا این است که فروپاشی رژیم با کمک گروه‌های مسلح مخالف، خیلی سریع به هرج‌ومرج تبدیل شود. این وضعیت می‌تواند مجموعه‌ای از مشکلات پسارژیم را دامن بزند، از جمله تجزیهٔ کشور بر مبنای خطوط قومی.»

در مقابل، برخی دیگر دیدگاه امیدوارکننده‌تری مطرح کرده‌اند؛ اینکه گروه‌های قومی ایران، از جمله کُردها، می‌توانند تجربهٔ خود به‌عنوان اقلیت‌هایی که در دل یک حکومت دینی سخت‌گیر زندگی کرده‌اند، به ترویج یک دموکراسی چندقومیتی پس از سقوط رژیم تبدیل کنند.

آنان یادآور می‌شوند که در کنار دانشجویان، گاه همین اقلیت‌های قومی بوده‌اند که جرقهٔ جنبش‌های مهم ضدحکومتی را زده‌اند. یکی از نمونه‌ها، بازداشت و کشته‌شدن مهسا امینی، زن جوان کُرد ایرانی، در سال ۲۰۲۲ به‌دلیل نپوشیدن حجاب اجباری در ملأعام بود که موجی از اعتراضات سراسری به رهبری زنان را برانگیخت.

اینکه رابطهٔ طولانی و پیچیدهٔ کُردها با آمریکا چگونه بر نقش آنان در جنگ ایران تأثیر خواهد گذاشت، هنوز روشن نیست؛ اما دکتر سعید می‌گوید در نهایت، جنبه‌های مثبت روابط آمریکا و کُردها احتمالاً بر ناامیدی‌ها خواهد چربید.

او می‌گوید: «تجربه‌های تلخ فراموش نخواهند شد، اما در مجموع، این رابطه برای کُردها همچنان یک برد محسوب می‌شود، با توجه به دستاوردهایی که از اتحاد با آمریکا به دست آورده‌اند.» او به منطقهٔ نیمه‌خودمختار کردستان عراق اشاره می‌کند که در سال‌های پایانی حکومت صدام، زیر چتر منطقهٔ پرواز ممنوعِ آمریکا شکل گرفت و تثبیت شد.

با این حال، او می‌افزاید: «در نهایت، مسئله همان چیزی است که [رئیس پیشین اقلیم کردستان، مسعود] بارزانی گفته است: “ما واقعاً کسی را نداریم که به او تکیه کنیم. فقط باید به خودمان متکی باشیم.”»