اجلاس در واشنگتن: پس از ۴۳ سال – اسرائیل و لبنان به میز مذاکره بازمی گردند

نمایندگان اسرائیل و لبنان رو در رو برای گفتگوهای مستقیم دیدار کردند تا زمینه پایان جنگ را فراهم کنند * وزیر امور خارجه آمریکا این دیدار را «فرصتی تاریخی» توصیف کرد و روشن ساخت که هدف آن «پایان دائمی دهه ها نفوذ حزب الله در منطقه» است • در عین حال: ارتش اسرائیل امشب درباره افزایش آتش به اسرائیل هشدار می دهد • تمام جزئیات مربوط به هیئت ها، منافع و فرصت توافق

یارون آوراهام و ساپیر لیپکین منتشر شده در: ۱۴.۰۴.۲۶، ۱۷:۱۰

 

بنیامین نتانیاهو، جوزف عون | عکس: آلونی مور، فلش ۹۰، رویترز، ۱۲۳RF

لحظه ای تاریخی در خاورمیانه: هیئت های رسمی اسرائیل و لبنان سه شنبه شب حدود دو ساعت در وزارت امور خارجه آمریکا در واشنگتن برای دور مذاکرات مستقیم گرد هم آمدند، برای اولین بار از دهه ۱۹۸۰. این نشست که تحت نظارت آمریکا برگزار می شود، با هدف ایجاد پایه ای سیاسی برای پایان دادن به درگیری ها در شمال و تثبیت مرز بین دو کشور پس از دهه ها قطع ارتباط برگزار می شود.

همزمان با پیشرفت های دیپلماتیک در خارج از کشور، تنش ها در میدان همچنان در اوج خود باقی مانده است: سخنگوی ارتش اسرائیل امشب هشداری درباره انتظار افزایش شلیک راکت از خاک لبنان صادر کرد که ظاهرا بر منطقه شمالی متمرکز است.

نمایندگان کشورها در آغاز مذاکرات. راست: نادا موعوض، میشل عیسا، مارکو روبیو و یحییل لایتر

مذاکرات بین اسرائیل و لبنان | عکس: آسوشیتد پرس

سفیر اسرائیل در ایالات متحده، دکتر لایتر، جلسه را این گونه جمع بندی کرد و گفت که «گفتگوهای عالی در فضایی عالی» برگزار شد و به نظر او می توان گفت که این «امروز پیروزی قاطعی علیه حزب الله بود.» لایتر تأکید کرد که اسرائیل و لبنان در یک جبهه هستند و «این شر حزب الله باید از سرزمین سروها ریشه کن شود.» او در پایان گفت که دو طرف «در نیاز و توانایی» متحد هستند.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به آغاز مذاکرات اشاره کرد و آن ها را «فرصتی تاریخی» برای تغییر چهره منطقه خواند. به گفته او، هدف اصلی این مذاکرات پایان دائمی نفوذ حزب الله است که حدود ۳۰ سال است ادامه دارد. روبیو افزود که دولت آمریکا آگاه است که این مذاکرات در مواجهه با «دهه ها تاریخ و پیچیدگی» در حال انجام است، اما بر تعهد به بهره برداری از شتاب فعلی برای دستیابی به ثبات بلندمدت تأکید کرد.

در لبنان گزارش شد که رئیس جمهور جوزف عون پیش از آغاز مذاکرات، جلسه ای با سفیر لبنان در واشنگتن داشته است. عون بر موضع قاطع لبنان درباره نیاز به آتش بس فوری تأکید کرد. در عین حال، مقامات لبنانی تلاش کردند انتظارات خود را درباره کیفیت روابط در این دیدار کاهش دهند و اشاره کردند که هیچ دست دادن میان سفیر لبنان و سفیر اسرائیل صورت نگرفته و تنها یک عکس یادگاری مشترک گرفته شده است.

«زیرو یشیوا»: چه کسانی دور میز هستند؟

جلسه امشب برای امضای توافقات نهایی نیست، اما در بیروت به عنوان «جلسه صفر» تعریف شده است. این جلسه مقدماتی برای تعیین «قوانین بازی»، ترکیب دائمی هیئت ها و طرح کلی مذاکرات بعدی طراحی شده است.

طرف اسرائیلی: این هیئت به ریاست دکتر یحییل لایتر، سفیر اسرائیل در واشنگتن است. در ماه های اخیر، لایتر به نزدیک ترین مورد اعتماد نخست وزیر نتانیاهو تبدیل شده است، چهره های باتجربه را کنار گذاشته و به حساس ترین امور سیاسی-امنیتی پرداخته است.

طرف لبنانی: نماینده رسمی سفیر نیدا حماده معوض است. لبنان تأکید می کند که نماینده دولت حاکم است و نه حزب الله. اگر مذاکرات به مسیری جدی برسد، فردی که انتظار می رود رهبری هیئت را بر عهده بگیرد، سفیر سابق سایمون کرم است.

نماینده آمریکا: دولت در واشنگتن وزیر امور خارجه مارکو روبیو را برای شرکت در مذاکرات فرستاد. او به همراه نماینده وزارت امور خارجه مایک نیدهام و سفیر آمریکا در لبنان، میشل عیسا، حضور خواهند داشت.

بازگشت اسرائیل و لبنان به میز مذاکرات: شرکت کنندگان در مذاکرات | عکس: جاناتان زیندل، رویترز. فلش ۹۰

خواسته لبنانی: «مذاکرات زیر آتش انجام نمی شود»

منابع رسمی در بیروت که با شبکه های الجزیره و العربی صحبت کرده اند، به وضوح اعلام کرده اند که از نظر آن ها، یک مسئله در اولویت قرار دارد: آتش بس. منابع گفتند: «مأموریت سفیر محدود به دستیابی به آرامش است.» «اعلام آتش بس توسط اسرائیل شرط لازم برای باز کردن مسیر کلی است.»

طارق میتاری، معاون نخست وزیر لبنان، در مصاحبه ای با LBCI افزود: «ما حداقل یک توقف موقت خواهان خواهیم بود. جنگ در جنوب، در بنت جبیل و سایر نقاط در جریان است و گلوله باران ادامه دارد. برای بحث جدی، به فضایی آرام نیاز داریم.» میتاری همچنین اشاره ای اطمینان بخش به عرصه داخلی لبنان داد و به وضوح بیان کرد: «مذاکرات به خودی خود به معنای به رسمیت شناختن اسرائیل یا امضای توافق صلح نیست، بلکه تماس هایی برای حل وضعیت است.»

حزب الله رسما در مذاکرات شرکت نمی کند، اما سایه اش بر هر کلمه ای که در واشنگتن گفته می شود سنگینی می کند . عکس: آسوشیتد پرس

فشار ترامپ و «پل دیپلماتیک» ارتش اسرائیل

در پشت صحنه، نیروی محرکه مهمی وجود دارد – رئیس جمهور ترامپ. طبق گزارش N12، ترامپ به اسرائیل فشار می آورد تا به عنوان یک «حرکت» پیش از مذاکرات به دنبال پایان دادن به درگیری ها باشد. ایالات متحده می خواهد آتش بس به عنوان دستاورد دولت لبنان تلقی شود و بدین ترتیب اعتبار ایران را «ریموو» کند و مانع از تحقق تصویر آن شود.

در اسرائیل، با وجود اعلام «مذاکرات زیر آتش»، اقدامات اعتمادساز در میدان آغاز شده است. به درخواست آمریکایی ها، ارتش اسرائیل در روزهای اخیر تعدادی از طرح های گسترده حمله در بیروت را کنار گذاشته و از حملات به منطقه ضحییه خودداری کرده است. هرگونه فعالیت در پایتخت لبنان اکنون نیازمند تأیید مستقیم از سوی سطوح سیاسی است تا آن «پل دیپلماتیک» برای مذاکرات فراهم شود.

مسائل مطرح شده در دستور کار: چه چیزی می توان به دست آورد؟

با وجود آرزوی اعلام شده اسرائیل برای خلع سلاح حزب الله و برقراری «صلح»، واقعیت در میدان بسیار پیچیده تر است. توافق واقعی از پایان سال ۲۰۲۴ پس از ناکامی دولت لبنان در اجرای نقش خود در حفظ آرامش، به «نامه مرده» تبدیل شد. اکنون، طرفین تلاش خواهند کرد چند موضوع را مورد بحث قرار دهند:

ترتیبات مرزی (خط آبی): ایجاد سازوکارهایی که از اصطکاک جلوگیری کرده و امنیت جوامع شمالی را تضمین می کند.

عقب نشینی و حاکمیت: لبنان خواستار خروج کامل ارتش اسرائیل از تمام قلمرو خود و بازگرداندن کنترل به ارتش خود است.

منافع اقتصادی و مدنی: مسائل تخصیص منابع و نگرانی برای اقلیت ها در هر دو سوی مرز.

مقامات ارشد اسرائیلی تأکید می کنند که هرگونه توافق بر سر آتش بس مشروط به شرایطی خواهد بود که کمپین در سال ۲۰۲۴ تحت آن پایان یافت: اسرائیل حق کامل اقدام علیه «تهدیدات فوری» را برای خود محفوظ می دارد.

جنگجویان در مرز لبنان، آرشیو | عکس: AP، AP

آیا احتمال دارد که جنگ در لبنان متوقف شود؟

پاسخ مثبت است، اما بستگی به یک معادله منطقه ای بسیار گسترده تر دارد. آمریکایی ها به وضوح اعلام کرده اند که آماده نیستند که عرصه لبنان چشم انداز دیپلماتیک با ایران را «فروپاشی» کند. از سوی دیگر، بازگشت به روند جنگ با ایران ناگزیر منجر به تشدید مجدد جنگ در لبنان و از سرگیری حملات گسترده در بیروت و سایر نقاط خواهد شد.

ویرانی در بیروت پس از حملات در جنوب لبنان | عکس: رویترز

اگر مذاکرات در واشنگتن نشانه ای از پیشرفت واقعی نشان دهد، غیرممکن نیست که فعالیت نیروهای منطقه متوقف شود تا به سطوح سیاسی فرصت داده شود. دقیقا به همین دلیل است که نیروهای میدانی آرزو دارند پاکسازی منطقه را کامل کنند و خود را در «خط ضد تانک» مستقر کنند تا حتی در حالت آرامش از هرگونه احتمال آسیب به جوامع شمالی جلوگیری کنند.

در این مرحله، سرنوشت منطقه امنیتی که ارتش اسرائیل در داخل لبنان ایجاد کرده است همچنان نامشخص است و غیرممکن نیست که تنظیمات عملیاتی در منطقه مطابق با تحولات روی میز مذاکره لازم باشد. در نهایت، این توانایی دولت لبنان برای نشان دادن حاکمیت در برابر حزب الله است که تعیین می کند آیا آرامش در واشنگتن در مرز شمالی نیز آرام خواهد شد یا نه.

N12