آمریکا به ونزوئلا حمله کرد و اعلام کرد رهبر این کشور بازداشت و از کشور خارج شده است

 

نویسندگان: رجینا گارسیا کانو و کنستانتین توروپین

به‌روزرسانی: ساعت ۲:۳۱ بعدازظهر به وقت GMT+1، ۳ ژانویه ۲۰۲۶

آسوشیتدپرس

▶ آخرین تحولات مربوط به بازداشت نیکلاس مادورو

کاراکاس، ونزوئلا (AP) — ایالات متحده بامداد شنبه یک «حمله گسترده» علیه ونزوئلا انجام داد و اعلام کرد رئیس‌جمهور این کشور پس از ماه‌ها فشار شدید بر دولت نیکلاس مادورو بازداشت و از کشور خارج شده است؛ عملیاتی خارق‌العاده در ساعات شب که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ساعاتی پس از حمله آن را در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد.

مبنای حقوقی این حمله — و این‌که آیا ترامپ پیش از آن با کنگره مشورت کرده یا نه — بلافاصله روشن نشد. این اقدام غافلگیرکننده نظامی آمریکا که رهبر مستقر یک کشور را از قدرت کنار کشید، یادآور تهاجم آمریکا به پاناما در سال ۱۹۹۰ است که به تسلیم و دستگیری رهبر آن کشور، مانوئل آنتونیو نوریگا، انجامید — دقیقاً ۳۶ سال پیش در همین روز.

دادستان کل آمریکا، پام باندی، گفت مادورو و همسرش، سیلیا فلورس، پس از کیفرخواستی در نیویورک با اتهاماتی روبه‌رو خواهند شد. باندی در پستی در شبکه‌های اجتماعی وعده داد که این زوج «به‌زودی با تمام خشم عدالت آمریکایی در خاک آمریکا و در دادگاه‌های آمریکا روبه‌رو خواهند شد».

مادورو و دیگر مقام‌های ونزوئلایی در سال ۲۰۲۰ به اتهام توطئه «نارکو-تروریسم» تحت پیگرد قرار گرفتند، اما پیش‌تر مشخص نبود که همسر او نیز متهم شده باشد و معلوم نبود آیا باندی به کیفرخواست جدیدی اشاره می‌کند یا نه. جزئیات اتهامات علیه فلورس بلافاصله مشخص نشد.

گزارش‌های مرتبط: بامداد شنبه، چندین انفجار شنیده شد و هواپیماهایی در ارتفاع پایین بر فراز پایتخت ونزوئلا پرواز کردند. دولت مادورو ایالات متحده را به حمله به تأسیسات غیرنظامی و نظامی متهم کرد، آن را «حمله‌ای امپریالیستی» خواند و از شهروندان خواست به خیابان‌ها بیایند.

با نامعلوم بودن محل حضور مادورو، طبق قانون ونزوئلا، معاون رئیس‌جمهور، دلسی رودریگز، باید قدرت را در دست بگیرد. با این حال، تأییدی مبنی بر انجام این انتقال قدرت وجود نداشت، هرچند او پس از حمله بیانیه‌ای صادر کرد.

رودریگز گفت: «ما از محل حضور رئیس‌جمهور نیکلاس مادورو و بانوی اول سیلیا فلورس اطلاعی نداریم. ما خواهان ارائه مدرک زنده بودن آن‌ها هستیم».

ترامپ گفت مادورو «به همراه همسرش بازداشت و از کشور خارج شده است. این عملیات با همکاری نیروهای مجری قانون ایالات متحده انجام شد.» او زمان برگزاری یک نشست خبری را برای اواخر صبح شنبه تعیین کرد.

خود حمله کمتر از ۳۰ دقیقه طول کشید و انفجارها — دست‌کم هفت انفجار — باعث شد برخی مردم به خیابان‌ها بریزند و برخی دیگر آنچه را دیده و شنیده بودند در شبکه‌های اجتماعی گزارش کنند. به گفته رودریگز، معاون رئیس‌جمهور، تعدادی از غیرنظامیان و اعضای ارتش ونزوئلا کشته شدند، بدون آن‌که عددی اعلام شود.

مشخص نبود آیا اقدامات بیشتری در پیش است یا نه، هرچند ترامپ در پست خود گفت این حملات «با موفقیت» انجام شده‌اند.

سناتور مایک لی، جمهوری‌خواه از ایالت یوتا، در شبکه X نوشت که وزیر خارجه، مارکو روبیو، او را در جریان حمله قرار داده و گفته است مادورو «توسط نیروهای آمریکایی بازداشت شده تا برای اتهامات کیفری در ایالات متحده محاکمه شود».

کاخ سفید بلافاصله به پرسش‌ها درباره این‌که مادورو و همسرش به کجا منتقل شده‌اند پاسخی نداد.

مادورو آخرین بار روز جمعه در تلویزیون دولتی دیده شد؛ زمانی که در کاراکاس با هیأتی از مقام‌های چینی دیدار می‌کرد.

این حمله پس از ماه‌ها افزایش فشار دولت ترامپ بر رهبر ونزوئلا انجام شد؛ از جمله استقرار گسترده نیروهای آمریکایی در آب‌های نزدیک آمریکای جنوبی و حملات به قایق‌هایی در شرق اقیانوس آرام و دریای کارائیب که متهم به حمل مواد مخدر بودند. هفته گذشته، سازمان سیا پشت یک حمله پهپادی به یک اسکله بود که گمان می‌رفت توسط کارتل‌های مواد مخدر ونزوئلا استفاده می‌شود — نخستین عملیات مستقیم شناخته‌شده در خاک ونزوئلا از زمان آغاز حملات آمریکا در ماه سپتامبر.

تا روز جمعه، شمار حملات شناخته‌شده به قایق‌ها ۳۵ مورد و تعداد کشته‌شدگان دست‌کم ۱۱۵ نفر اعلام شد. ترامپ گفت آمریکا درگیر «درگیری مسلحانه» با کارتل‌های مواد مخدر است و حملات به قایق‌ها را برای جلوگیری از ورود مواد مخدر به آمریکا ضروری دانسته است.

مادورو این عملیات نظامی آمریکا را تلاشی با پوشش نازک برای برکناری او از قدرت توصیف کرده است.

برخی خیابان‌های کاراکاس شلوغ شد

دولت ونزوئلا در واکنش به حمله، فراخوان داد: «مردم به خیابان‌ها»!

افراد مسلح و اعضای یونیفرم‌پوش یک نیروی شبه‌نظامی غیرنظامی به خیابان‌های محله‌ای در کاراکاس رفتند که مدت‌ها پایگاه حامیان حزب حاکم به شمار می‌رفت. با روشن شدن هوا، برخی تجمع کردند و با در دست داشتن پوسترهای رهبر کشور فریاد می‌زدند: «مادورو را برگردانید!»

در بخش‌های دیگر شهر، ساعت‌ها پس از حمله، خیابان‌ها خالی ماند. بخش‌هایی از شهر همچنان برق نداشت، اما رفت‌وآمد خودروها آزادانه انجام می‌شد.

ویدئوهایی که از کاراکاس و یک شهر ساحلی نامشخص به دست آمده، رد گلوله‌ها و دود را نشان می‌داد که هم‌زمان با انفجارهای پیاپیِ کم‌صدا، آسمان شب را روشن می‌کرد. تصاویر دیگری خودروهایی را نشان می‌داد که در بزرگراهی در حال حرکت بودند، در حالی که انفجارها تپه‌های پشت سرشان را روشن می‌کرد. خبرگزاری آسوشیتدپرس این ویدئوها را راستی‌آزمایی کرده است.

دود از آشیانه یک پایگاه نظامی در کاراکاس دیده می‌شد و یک تأسیسات نظامی دیگر در پایتخت بدون برق بود.

کارمن هیدالگو، کارمند اداری ۲۱ ساله، با صدایی لرزان گفت: «تمام زمین می‌لرزید. این وحشتناک است. صدای انفجار و هواپیماها را شنیدیم.» او به همراه دو نفر از بستگانش با شتاب در حال بازگشت از یک جشن تولد در کاراکاس بود. «احساس می‌کردیم هوا به ما ضربه می‌زند.»

در بیانیه دولت ونزوئلا آمده است که مادورو «دستور اجرای همه طرح‌های دفاع ملی را صادر کرده» و وضعیت اضطراری اعلام کرده است؛ وضعیتی که به او اختیار می‌دهد حقوق مردم را تعلیق کند و نقش نیروهای مسلح را گسترش دهد.

وب‌سایت سفارت آمریکا در ونزوئلا — که از سال ۲۰۱۹ بسته است — هشداری برای شهروندان آمریکایی در این کشور منتشر کرد و گفت از «گزارش‌هایی درباره انفجارها در کاراکاس و اطراف آن» آگاه است.

در این هشدار آمده است: «شهروندان آمریکایی در ونزوئلا باید در محل خود پناه بگیرند.»

آغاز واکنش‌ها

پرسش‌ها از پنتاگون و فرماندهی جنوبی آمریکا پس از پست ترامپ در شبکه‌های اجتماعی بی‌پاسخ ماند. سازمان هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) به همه خلبانان تجاری و خصوصی آمریکایی هشدار داد که حریم هوایی ونزوئلا و کشور جزیره‌ای کوچک کوراسائو در نزدیکی سواحل آن، «به دلیل خطرات ایمنی پرواز ناشی از فعالیت نظامی جاری»، ممنوع است.

به گفته فردی آگاه که به شرط ناشناس ماندن صحبت کرده، کمیته‌های نیروهای مسلح در هر دو مجلس کنگره — که مسئولیت امور نظامی را دارند — از سوی دولت از هیچ اقدامی مطلع نشده‌اند.

قانون‌گذاران هر دو حزب در کنگره نسبت به حملات آمریکا به قایق‌های مظنون به قاچاق مواد مخدر در نزدیکی سواحل ونزوئلا تردیدهای جدی و حتی مخالفت صریح ابراز کرده‌اند و کنگره به طور مشخص مجوزی برای استفاده از نیروی نظامی برای چنین عملیات‌هایی در این منطقه صادر نکرده است.

کریستوفر لاندو، معاون وزیر خارجه، گفت اقدام نظامی و بازداشت مادورو «طلوعی تازه برای ونزوئلا» را رقم زده و افزود «ستمگر رفته است». او ساعاتی پس از حمله این پیام را در شبکه X منتشر کرد. رئیس او، روبیو، نیز پستی از ماه ژوئیه را بازنشر کرد که در آن آمده بود مادورو «رئیس‌جمهور ونزوئلا نیست و رژیم او دولت مشروع به شمار نمی‌رود».

کوبا، حامی دولت مادورو و دشمن دیرینه ایالات متحده، از جامعه بین‌المللی خواست به آنچه رئیس‌جمهورش، میگل دیاس-کانل برمودس، «حمله‌ای جنایتکارانه» خواند، واکنش نشان دهد.

او در X نوشت: «منطقه صلح ما به شکلی بی‌رحمانه مورد حمله قرار گرفته است.» وزارت خارجه ایران نیز این حملات را محکوم کرد.

خاویر میلی، رئیس‌جمهور آرژانتین، ادعای متحد نزدیکش ترامپ مبنی بر بازداشت مادورو را با شعاری سیاسی که اغلب برای جشن گرفتن پیشرفت‌های راست‌گرایانه به کار می‌برد، ستود: «زنده باد آزادی، لعنتی!»

---

توروپین و لیزا ماسکارو، خبرنگار آسوشیتدپرس، این گزارش را از واشنگتن تهیه کرده‌اند.