چندین دانشگاه برای چهارمین روز متوالی صحنه تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی بود

نادر کار

اعتراض‌های دانشجویی در موسسات آموزش عالی و دانشگاه‌های ایران روز سه‌شنبه پنجم اسفند برای چهارمین روز متوالی ادامه یافت و طیف‌های مختلفی از فعالان با شعارهایی متنوع که عمدتا بر ضد جمهوری اسلامی سر داده شد، به میدان آمدند. گزارش‌ها و ویدیوهای دریافتی از ده‌ها دانشگاه نشان می‌دهد دامنه این اعتراض‌ها نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه با وجود برخوردهای امنیتی و بازداشت‌های گسترده، به شکل منسجم‌تری ادامه یافته است.

گزارش‌ها حکایت از وقوع درگیری و زد و خوردهای پراکنده در برخی از دانشگاه‌ها از جمله علم و صنعت تهران و خواجه نصیرالدین طوسی دارد. در دانشگاه تهران برخی از دانشجویان بسیجی در اعتراض به اتفاقات روز گذشته با پرچم جمهوری اسلامی نماز خواندند و شعار‌هایی با مضامین مذهبی در حمایت از حکومت سر دادند.

در دانشگاه علم‌وصنعت تهران، دانشجویان با سر دادن شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده»،  «جاویدشاه» و «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود» تجمع کردند. ساعاتی بعد ویدیوهایی منتشر شد که نشان می‌داد نیروهای بسیجی به جمع دانشجویان معترض حمله کرده‌اند. در واکنش، دانشجویان شعار «بسیجی پدرت کو؟» و «این‌همه سال جنایت، مرگ بر این ولایت» را فریاد زدند.

در دانشگاه تهران نیز دانشجویان برای چهارمین روز متوالی دست به تجمع زدند و شعارهایی چون «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده»، «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود»، «هیز تویی هرزه تویی، زن آزاده منم»، «جاویدشاه»، «فکر نکنید یه‌روزه، قرار ما هرروزه» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» سر دادند. در بخشی از این تجمع، دانشجویان در واکنش به حملات فیزیکی نیروهای بسیجی مستقر در دانشگاه، شعارهای تندتری نیز مطرح کردند.

دانشگاه صنعتی شریف تهران که اکنون بسیاری از دانشجویان آن را «صنعتی آریامهر»، نام پیشین این دانشگاه در دوران حکومت پهلوی خطاب می‌کنند نیز صحنه تجمع متحد دانشجویان بود. این تجمع در حالی برگزار شد که مسعود تجریشی، رئیس دانشگاه، بار دیگر با اشاره به ورود دادستانی، «امنیت دانشگاه» را خط قرمز خواند و دانشجویان را از حضور در تجمعات «غیرقانونی» برحذر داشت. همزمان گزارش شد که دانشجویان روی در اتاق یکی از مدرسان عضو بسیج اساتید شعار «جاوید شاه» نوشته و تصویری نمادین نصب کرده‌اند. استفاده نمادین از عروسک «موش» در کنایه به ماجرای خبر پنهان شدن رهبر جمهوری اسلامی در زیرزمین از هراس حملات اسرائیل نیز در این دانشگاه با واکنش خشن نیروهای بسیج دانشجویی همراه شد.

در مقابل تظاهرات گسترده‌ای در دانشگاه شهید بهشتی از سوی دانشجویان معترض برپا شد که طی آن شعار‌های «آزادی، آزادی»، «تا آخوند کفن نشود این وطن وطن نشود»، «ما تماشاگر نمی‌خواهیم....» سر داده شد. دانشجویان با شعار «بهشتی بسشه، ملی دیگه اسمشه» خواستار بازگشت نام پیش از انقلاب این دانشگاه شدند که «دانشگاه ملی ایران» نام داشت. آنان همچنین «سیدعلی سرنگونه» و «مرگ بر دیکتاتور» را سر دادند. گزارش‌های دریافتی حاکی است نیروهای بسیجی به تجمع دانشجویان حمله کرده و چند نفر زخمی شده‌اند.

تجمع‌های مشابهی روز سه‌شنبه در دانشگاه‌های سوره، الزهرا، علوم اجتماعی دانشگاه تهران، شریف، سجاد مشهد، معماری و هنر پارس و سوره نیز گزارش شده است.

در دانشگاه خواجه‌نصیر تهران، تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد جمع زیادی از دانشجویان در راهروهای دانشگاه شعار «جاویدشاه» سر می‌دهند؛ در مقابل، شماری از حامیان حکومت نیز شعار «حیدر حیدر» سر داده‌اند. گزارش‌ها حاکی است در برخی دانشگاه‌ها از جمله خواجه‌نصیر و علم و فرهنگ، نیروهای حراست و ماموران با گاز اشک‌آور و شوکر به دانشجویان حمله کرده‌اند.

در دانشگاه علم و فرهنگ تهران، دانشجویان با وجود اعلام مجازی بودن کلاس‌ها، مقابل در ورودی تجمع کردند و شعار «دانشجو می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد» سر دادند. بر اساس ویدیوهای دریافتی، ماموران با شوکر به شماری از دانشجویان حمله کردند.

روز سه‌شنبه ۵ اسفند، دانشگاه هنر و معماری پارس تهران نیز شاهد تجمع دانشجویان با شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده»، «مرگ بر دیکتاتور»، «دانشجو می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد» و «خامنه‌ای قاتله، حکومتش باطله» بود. گزارش‌ها از بازداشت چند دانشجو در این دانشگاه حکایت دارد.

در دانشگاه سوره تهران، دانشجویان با خواندن سرود «ایران جوان» و شعار «توپ تانک مسلسل دیگر اثر ندارد، به مادرم بگویید دیگر پسر ندارد» تجمع کردند. در پایان یکی از ویدیوها، صدای رئیس دانشگاه شنیده می‌شود که دانشجویان را تهدید می‌کند و با واکنش اعتراضی آنان روبه‌رو می‌شود. همزمان، ویدیویی از هنرستان سوره تهران نشان می‌دهد دختران دانش‌آموز با در دست داشتن تصاویر جان‌باختگان، شعار «جاویدشاه»، «این گل پرپر شده، هدیه به میهن شده»، «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» و «قسم به خون یاران، ایستاده‌ایم تا پایان» را فریاد می‌زنند.

در دانشگاه هنر تهران نیز دانشجویان تجمع کرده و شعار «مرگ بر خامنه‌ای» سردادند. گزارش‌هایی نیز از تجمع دانشجویان دانشگاه تربیت‌مدرس تهران منتشر شده است؛ جایی که شعار «دانشجو می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد» و «دانشجوی باغیرت، حمایت حمایت» طنین‌انداز شد.

در مشهد، دانشجویان دانشگاه سجاد با شعارهای «ضجه بزن موشعلی، داره میاد پهلوی»، «جاویدشاه» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» در برابر بسیجیان تجمع کردند. در دانشگاه آزاد مشهد نیز با وجود بسته بودن دانشگاه، دانشجویان مقابل در ورودی گرد آمدند و شعار «شاه میاد به خونه، ضحاک سرنگونه» سر دادند.

همچنین دانشگاه صنعتی اصفهان برای چهارمین روز پیاپی صحنه شعار «جاویدشاه» بود. دانشجویان در واکنش به حضور نیروهای بسیجی با پرچم‌های حکومتی، شعار اعتراضی سر دادند و در پاسخ به سخنرانی یکی از حامیان حکومت، شعار «بسیجی سپاهی، داعش ما شمایی» را فریاد زدند. ویدیوهای رسیده نشان می‌دهد پرچم ملی شیروخورشیدنشان در این دانشگاه برافراشته شده و همزمان ماموران از پهپاد برای شناسایی دانشجویان استفاده کرده‌اند.

اعتراض‌های دانشجویی در حالی به شکل کم سابقه در جریان است که مسعود تجریشی، رئیس دانشگاه صنعتی شریف از دانشجویان خواسته است در «تجمع‌های غیرقانونی» شرکت نکنند.وی همچنین پیش‌تر هشدار داده بود که دادستانی قصد ورود به موضوع اعتراضات دانشگاه را دارد.

در میانه این فضای پرتنش، «انجمن شیروخورشید دانشگاه ملی ایران» با انتشار بیانیه‌ای موجودیت خود را اعلام و از شاهزاده رضا پهلوی به‌عنوان رهبر دوران گذار اعلام حمایت کرد. اعضای این انجمن تاکید کرده‌اند که با وجود تفاوت دیدگاه‌ها، هدف‌شان ایجاد همبستگی و دفاع از آزادی‌های فردی، دموکراسی سکولار و حق مردم در تعیین نظام سیاسی است.

چهارمین روز اعتراض‌های دانشجویی در حالی ادامه یافت که برخوردهای امنیتی، تهدید به بازداشت، مجازی‌سازی کلاس‌ها و حتی استفاده از پهپاد نیز نتوانسته از تداوم تجمع‌ها جلوگیری کند؛ تجمع‌هایی که به‌نظر می‌رسد وارد مرحله‌ای پایدار و روزانه شده‌اند و همزمان با تشدید احتمال حمله نظامی آمریکا به مقامات و مقر نهادهای نظامی-سیاسی جمهوری اسلامی در ایران، معادلات داخلی را نیز تحت تاثیر قرار داده‌اند. این در حالی است که در جریان انقلاب ملی ایرانیان، ده‌ها هزار نفر با گلوله ماموران جمهوری اسلامی جان خود را از دست داده‌اند، اما استمرار اعتراض‌ها در دانشگاه‌ها نشان می‌دهد این موج اعتراضی در انقلاب ملی ایران متوقف‌شدنی نخواهد بود. تلاقی نارضایتی گسترده داخلی با فشارهای خارجی، می‌تواند برای جمهوری اسلامی خبری نگران‌کننده باشد؛ وضعیتی که به باور برخی ناظران، ظرفیت آن را دارد که روند تضعیف و سقوط این نظام را تسریع کند.