گزارش ماهانه؛ نگاهی اجمالی به وضعیت حقوق بشر – مردادماه ۱۴۰۵
خبرگزاری هرانا – آنچه در پی میآید گزارش ماهانه و اجمالی از وضعیت حقوق بشر در ایران در دوره زمانی مردادماه ۱۴۰۵ است که به همت نهاد آمار، نشر و آثار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران تهیه شده است، این گزارش، تصویری گسترده و تکاندهنده از نقض حقوق بشر در ابعاد مختلف ارائه میدهد. از اجرای حکم اعدام تا نقض آزادیهای فردی و اجتماعی، از خشونت نظامی و قضایی تا مشکلات کارگری و اعتراضات، همگی نشاندهنده چالشهای جدی در زمینه رعایت حقوق بشر در ایران هستند. این گزارش همچنین بر میزان بالای اعدامها، بازداشتها، و محکومیتهای سنگین بر اساس اتهامات مختلف تاکید دارد و نشان میدهد که این رویدادها در سراسر کشور گستردهاند.خلاصه اجرایی
در طول مردادماه ۱۴۰۵، شاهد گسترهای از نقضهای حقوق بشر در سراسر ایران بودیم. با ارزیابیهای دقیق و گزارشهای دریافتی، مجموعاً صدها مورد نقض حقوق بشر شناسایی و ثبت شده است که شامل نقض حقوق زندانیان، آزادی بیان، حقوق کودک، خشونتهای خانگی، خشونت مبتنی بر جنسیت، حقوق کار، و خشونت نظامی و قضایی میشود.
یافتههای کلیدی این گزارش عبارتاند از: اجرای حکم اعدام در مواردی که فرآیندهای عدالتی منصفانه رعایت نشده است.
سرکوب گسترده آزادی بیان و بازداشتهای خودسرانه.
افزایش نگرانکننده خشونت علیه زنان.
تداوم نقض حقوق کار و شرایط کاری ناعادلانه.
استفاده بیرویه از زور توسط نیروهای انتظامی و امنیتی
دوره گزارشدهی این گزارش مرداد1405 است و تعداد کل موارد نقض گزارش شده بیانگر یک وضعیت نگرانکننده و فوریت برای توجه جامعه بینالمللی و دولت ایران به این مسائل است.
تحلیل دقیق نقض حقوق بشر
حق حیات (اعدام) تعریف اجمالی: حق اساسی هر فرد برای داشتن زندگی، بدون تهدید به مرگ به دست دیگران یا دولت. این حق شامل حمایت از افراد در برابر اعمالی است که میتواند منجر به مرگ غیرقانونی شود، از جمله قتل عمد، مرگهای ناشی از نادیده گرفتن معیارهای ایمنی، و اعدامهای بدون دادرسی منصفانه است.
گزارش تخلفات: هرانا در مردادماه ۱۴۰۵، ۶۳ مورد نقض حقوق مرتبط با مجازات اعدام را به ثبت رسانده است. در این ماه، ۶۰ حکم اعدام اجرا شده که از میان اعدامشدگان، ۳ نفر زن و یک نفر کودکمجرم بودهاند. همچنین ۲ مورد از احکام اعدام در ملأعام اجرا شده است. افزون بر این، ۱۱ مورد صدور حکم اعدام و ۷ مورد تأیید حکم اعدام در دیوان عالی کشور به ثبت رسیده است.
نمونهها:
مرکز رسانه قوه قضاییه اعلام کرد که شهرام صادقی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در کرج، اعدام شد. وی پیشتر توسط دادگاه انقلاب کرج از بابت اتهام «اقدام عملیاتی به نفع اسرائیل، آمریکا و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» به اعدام و مصادره اموال محکوم شده بود. سپهر امیرزاده، یکی از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، که در زندان دستگرد اصفهان محبوس است، توسط دادگاه انقلاب از بابت اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده است. حکم اعدام ارغوان فلاحی، زندانی سیاسی ۲۴ ساله محبوس در زندان اوین، در دیوان عالی کشور تایید شد. تأثیر: نقض حق حیات میتواند پیامدهای ویرانگری برای جامعه داشته باشد، از جمله ایجاد حس ناامنی و بیثباتی. این نقضها میتوانند به فرهنگ خشونت دامن بزنند و اعتماد عمومی به دستگاههای حکومتی و قضایی را کاهش دهند. هنگامی که حق حیات تضمین نمیشود، افراد ممکن است در سایه هراس از بهره برداری از حقوق دیگر خود خودداری کنند.
آزادی اندیشه و بیان آزادی بیان: حق ابراز آزادانه اندیشه و عقاید از طریق گفتار، نوشتار و سایر اشکال ارتباط بدون ترس از انتقام یا مجازات قانونی است.
گزارش تخلفات: هرانا در این ماه، ۱۱۲ مورد بازداشت، صدور ۵۰۷۳ ماه حبس، ۴۸ ماه تبعید، یک میلیارد و ۹۲۷ میلیون تومان جزای نقدی و ۴۱۷ ضربه شلاق برای ۷۰ شهروند، ۱۲ مورد احضار به مراجع قضایی، ۳ مورد محاکمه، ۲ مورد مجرم شناختن نشریات، ۱۰ مورد اجرای حکم حبس و ۱ مورد تفتیش منزل را به ثبت رساند.
نمونه ها:
وزارت اطلاعات از بازداشت ۲۱ شهروند در استان کرمان به اتهام همکاری با سرویس اطلاعاتی اسرائیل خبر داد. همچنین پنج شهروند دیگر در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ بازداشت و به دستگاه قضایی تحویل داده شدهاند. افشین حیرتیان، فعال حقوق کودکان محبوس در زندان اوین، توسط دادگاه انقلاب تهران به مجموعا ۳۱ سال حبس و پرداخت جزای نقدی محکوم شد. از این میزان ۱۲ سال حبس به عنوان مجازات اشد، در خصوص وی قابل اجرا خواهد بود. ۱۶ شهروند اهل شهرستان مهاباد به نامهای عبدالله هوشمند، عبدالرحمن قوه، عبدالله قوه، قادر خرامانفر، جلال صدفی، علی معروفی، آرام مبذوله، یوسف تال، ریبوار رسولی، ایوب رسولی، عثمان جهانیفر، رحمان دانا، سالار شمسبرهان، زانیار سیداحمدی، کمال مسعودی و نازنین الیاسی، توسط شعبه اول دادگاه انقلاب این شهرستان مجموعا به ۷۷ سال و ۷ ماه حبس محکوم شدند. تاثیر: این نقضها نه تنها صدای افراد را سرکوب میکند، بلکه فضایی از ترس ایجاد کرده و مانع از بحثهای آزاد و انتقادی میشود که برای یک جامعه سالم ضروری است.
زندان حقوق زندانیان: تضمین کرامت و حقوق اساسی افراد زندانی، از جمله دسترسی به درمان مناسب و عدالت. این شامل حمایت از زندانیان در برابر شکنجه، بیعدالتی و شرایط نامناسب نگهداری است.
گزارش تخلفات: هرانا در این ماه، ۹۰ مورد نقض حقوق را در بخش زندانیان ثبت کرد که شامل ۱ مورد مرگ زندانی بیمار، ۲ مورد خودکشی زندانی، ۴ مورد ضرب و شتم، ۵۱ مورد بی خبری از سرنوشت بازداشت شده، ۹۷ مورد بلاتکلیفی، ۱۱ مورد عدم دسترسی به وکیل، ۲۰ مورد عدم رسیدگی پزشکی، ۱۲ مورد اعمال فشار، ۴ مورد محرومیت از حق تماس زندانی، ۶ مورد محرومیت از مرخصی استعلاجی و ۱ مورد اعتصاب غذای زندانی است.
نمونه ها:
آرین ولیپور، یکی از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، روز شنبه ۳ مردادماه، زمانی که در زندان تهران بزرگ محبوس بود، در سرویس بهداشتی این زندان با استفاده از درِ قوطی کنسرو اقدام به خودکشی کرد. تکتم رمضانی، زندانی جرائم غیرسیاسی محبوس در زندان وکیلآباد مشهد، در پی پارگی کیسه صفرا و تعلل در رسیدگی پزشکی و اعزام به بیمارستان، در این زندان جان باخت. حمزه درویش، زندانی سنیمذهب محبوس در زندان لاکان رشت، با تصمیم کمیته انضباطی این زندان از تاریخ ۱۴ مردادماه، از تماس تلفنی و ملاقات با خانواده محروم شده است. این محدودیتها در پی ضربوشتم اخیر وی و انتقالش به بهداری زندان، موجب افزایش نگرانی خانواده او نسبت به وضعیت جسمانیاش شده است. تأثیر: نقض حقوق زندانیان میتواند به تضعیف حاکمیت قانون و اعتماد به نهادهای عدالت منجر شود. این نقضها میتوانند بر سلامت و بهبود زندانیان تأثیر منفی گذارده و چشمانداز بازگشت موفقیتآمیز آنها به جامعه را کاهش دهند.
آزادی مذهب حقوق اقلیتهای مذهبی: تأمین آزادی مذهبی و حمایت از افراد برای پیروی از اعتقادات مذهبی خود بدون ترس از تبعیض یا آزار.
گزارش تخلفات: هرانا در این ماه، ۱۱ مورد نقض را در این بخش ثبت کرد که شامل ۲۰ مورد بازداشت، ۲۲۳ ماه حبس برای ۲ نفر، ۲ مورد محاکمه، ۱ مورد تفتیش منزل و ۱ مورد احضار به مراجع قضایی است.
نمونه ها:
مردی در سمنان در یک درگیری خانوادگی، نوزاد چند روزه خود را به قتل رساند و سپس پیکر وی را از پنجره منزل به پایین پرتاب کرد. مردی در قزوین با همدستی پسر ۱۷ ساله خود، همسر و دختر هشتسالهاش را به قتل رساند. متهمان این پرونده بازداشت
نمونه ها:
نمونه ها:
