هرام رحمانی و نئولیبرال های خیالی اش
خدامراد فولادی
December 15, 2019
بهرام رحمانی و نئولیبرال های خیالی اش
بدون ِ هیچ مقدمه چینی و تعارفی، مقاله ی « دانشجویان علیه ِ حکومت ِ اسلامی، مجاهدین ِ خلق و سلطنت طلبان و به طور ِ کلی نئولیبرالیسم» بهرام رحمانی، دقیقن دیدگاه های ضد ِ لیبرالی و ضد ِ « استکباری» یا به طور ِ کلی نظرات ِ واپسگرایانه ی رهبر ِ رژیم ِ اسلامی را بازگو می کند. چرای اش را بعدتر خواهم گفت. برای پیشگیری از سوء تفاهم بر این نکته تاکید کنم که همسویی ِ سیاسی و همنظری ِ رحمانی با رهبر ِ همه کاره ی رژیم به هیچ وجه به این معنا نیست که بهرام رحمانی عنصر ِ وابسته به رژیم است. بلکه به این معناست که سرتا ته ِ برداشت و تحلیل ِ او از خیزش های اجتماعی سیاسی در ایران و بالاخص خیزش ِ آبان ِ 98 نه تنها مغایرت و مخالفتی با نگرش و دیدگاه های واپسگرایانه ی رهبر ِ رژیم ندارد، بلکه طابق النعل بالنعل بر این نظرات منطبق و همجهت است. نه فقط بهرام رحمانی، که دانشجویان ِ چپ ِ مورد ِ نظر و حمایت ِ او که شعارها و مواضع ِ سیاسی شان یاد آور ِ موضع گیری های دانشجویان ِ پیرو ِ خط ِ امام یا عناصر ِ به اصلاح چپ و انقلابی ِ ضد ِ امپریالیسم و ضد ِ لیبرالیسم ِ دانشگاه در سال ِ 1358 است نیز در این اشتراک ِ نظر با رهبر ِ حکومت سهیم اند. با این تفاوت که در آن زمان بازرگان و بنی صدر را می شد لیبرال و خواهان ِ دموکراسی ِ بورژوایی در مقابل ِ استبداد ِ کیش ِ شخصییتی ِ رهبر ِ بی منازع ِ رژیم به حساب آورد، اما امروزه هیچ لیبرالی- چه رسد به نئولیبرال!- نه در قدرت است و نه اگر هم وجود داشته باشد، که یقینن هست، جرات ابراز ِ وجود و مخالفت با رهبر و دار و دسته ی مسلح اش را دارد. چرا که بی درنگ به دستور ِ رهبر، فرد ِ متمرد و مخالفخوان وحتا « ایل و تبارش» به سزای این مخالفت خواهند رسید.( کدام لیبرال یا نئولیبرال اکنون در حاکمییت است جناب ِ رحمانی؟ نکند سران ِ نظامی پادگانی و مدیران ِ کارخانه ها و شرکت های به اصطلاح خصولتی را که بدون ِ استثناهمه نظامی اند و کارخانه ها و شرکت ها و کل ِ جامعه را تبدیل به پادگانی کرده اند که خود و فرمانده کل شان که همان رهبر است بر آن ها فرمانفرمایی ِ بلامنازع می کنند را لیبرال و نئولیبرال تصور کرده اید؟). ما، هنوز فریاد ِ « دانشجوی خط ِ امام افشاکن! افشاکن!» که چپ ِضد ِ لیبرال خواهان ِ افشاگری ِ دانشجویان ِ خط ِ امامی علیه ِ لیبرال های « جاده صاف کن ِ امپریالیسم » بودند در ذهن و حافظه مان هست. اما، خط ِ امام چه بود و چیست که چپ ِ آن زمان بر آن مهر ِ تایید می زد و از پیروان آن مصرانه می خواست افشاگری کنند؟ خط ِِ امام یعنی راه ِ رشد ِ غیر ِسرمایه داری، یا درواقع سرمایه داری ِ انحصاری رانتی ِ دولتی به علاوه ی مناسبات ِ عقب مانده ی پیشاسرمایه داری ِ خدایگان بندگی.خط ِ امام یعنی ضدییت با دموکراسی و آزادی های بی قید و شرط ِ سیاسی . خط ِ امام یعنی یک نفر خود را رهبر ِ یک کشور اعلام کند و مادام العمر بر میلیون ها انسان حکمرانی و فرمانفرمایی کند بی آنکه آن میلیون ها نفر او را به عنوان ِ رهبر ِ مادام عمر ِ خود برگزیده باشند. خط امام یعنی تمام ِ قدرت به دست ِ همان یک نفر و هرکس با این قدرت ِ بلامنازع مخالفت نمود سزای مخالفت اش اعدام خواهد بود. با چنین خصوصییاتی پشتیبانی ِ چپ ِ آن زمان که خود چه در قدرت به عنوان ِ حاکم ِ بلامنازع ، و چه به عنوان ِ تشکیلات ِ درکمین ِ قدرت واجد ِ تمام ِ این ویژگی هاست ، کاملن طبیعی به نظر می رسد. خط ِ امام یک خصوصییت ِ دیگر هم دارد که تمامییت خواهی وانحصارطلبی ِ قدرت است. این تمامییت خواهی بود که موجب شد چپ ِ همخط اش را نیز به دنبال ِ دیگر شخصییت ها و تشکیلات های سیاسی از گردونه ی رقابت برسر ِ قدرت خارج کند. با اینهمه،هنوز هم با گذشت ِ چهل و یک سال از حاکمییت ِ استبداد ِ پدرشاهی و کیش ِ شخصییتی ِ « امامان» ِ خط دهنده به دانشجویان ِ چپ، در ِ سیاست برای چپ همچنان بر پاشنه ی ضدییت با تجدد وتمدن ِ سرمایه داری و همسویی و موافقت با واپسگرایی ِ راه ِ رشد ِ غیر ِ سرمایه داری ِ « امام» به عنوان ِ رهبر و پیشتاز ِ این راه ِ ضد ِ رشد و تکامل می گردد.
من همواره بر اشتراک ِ نظر و همسویی ِ فکری- عقیدتی ِ چپ ِ فرقه گرا و اراده گرای بی اعتقاد به تکامل ِ قانونمند ِ اجتماعی با رژیم ِ واپسگرای اسلامی تاکید نموده ام . مقاله ی بهرام رحمانی نمونه ی حی و حاضر ِ این اشتراک و همسویی اکنون پیش ِ روی ِ ماست. رحمانی با نادیده گرفتن ِ اعتراضات و تظاهرات ِ میلیونی و بی اعتنا به شعارها و مطالبات ِ صریحن اعلام شده ی آنها، با بزرگنمایی ِ شعارهای چند دانشجوی چپ در مراسم ِ حکومتی ِ شانزدهم آذر، این چند دانشجو را نماینده ی کل ِ جامعه و شعارها و خواست های شان را برآمده از خواست جامعه و خصوصن طبقه ی کارگر می داند.
شعارها و مطالبه های معترضان ِ خیابانی ِ آبان را من در دو مقاله ی « درس های آبان» و« جایگاه ِ تئوری در خیزش های اجتماعی » توضیح داده و بر دموکراسیخواهی ِ اکثرییت ِ جامعه که به ویژه در شعار ِ «مرگ بر دیکتاتور» به خوبی نمایان است تاکید نمودم. مطالبه ای تاریخی دورانی که رحمانی به دلیل ِ ایدئولوژی ِ ضد ِ دورانی اش عمدن آن را نادیده گرفته و شعارهای صرفن اقتصادی و ضد ِ لیبرالی ِ موافق با خط ِ رهبر ِ دانشجویان ِ چپ را برجسته نموده است. این که کدام بر داشت و تحلیل با واقعییت های جامعه ی ما همسویی و همخوانی دارد یا ندارد را علاوه بر دوایدئولوژی ِ پرولتاریایی ِ این دوران، و ایدئولوژی ِ ضد ِ دورانی و ضد ِ پرولتاریایی چپ ِ فرقه ساز و اراده گرا به طور ِ عام ، می توان از خود ِ شعارها به مثابه ِ راهکار ِ تحقق یابی ِ راهبردنیز دریافت. یعنی دو راهبرد ِ متفاوت ِ دموکراسیخواه و دموکراسی ستیز را از مضمون ِ شعارها بیرون کشید و دید که کدام ها علیه استبداد و کدام ها همسو با استبداد ِ حاکم است. یعنی نخست شکل و محتوای حاکمییت را به لحاظ ِ تاریخی دورانی و طبقاتی یا فراطبقاتی اش مشخص نمود تا سپس بتوان راهکار و راهبرد ِ متناسب با این شکل و محتوا را تعیین نمود. کاری که مفهوم ِ علمی- ماتریالیستی ِ آن ، تحلیل ِ مشخص از شرایط ِ مشخص است و جز آن هر تحلیلی به بیراهه ی ذهنگرایی و خیالبافی خواهد رفت.
از این رو و بنا بر تئوری ِ راهنمای مارکسیستی و ماتریالیسم ِ تاریخی، باید به جای بحث ِ انحرافی، ضد ِ دورانی و تجدد ستیز ِامپریالیسم و لیبرالیسم و نئولیبرالیسم ِ فرقه گرایان ِ درکمین ِ قدرت ِ سیاسی، بحث بر سر ِ مالکییت بر ابزار ِ تولید باشد و این که رژیم ِ اسلامی مالکییت بر ابزار ِ تولید را چگونه به دست آورده و چگونه و با چه ساز و کاری آن را حفظ می کند. یعنی آیا تصاحب ِ مالکییت به طور ِ تاریخی دورانی بوده یا به زور ِاسلحه و مصادره ، و درنتیجه حفظ ِ آن نیز چگونه صورت می گیرد. وقتی معلوم شود مالکییت ِ حاکمان بر سرمایه و ابزار ِ تولید تاریخی و درونزا نبوده، یعنی از بطن و متن ِ ساز و کارهای دیالکتیکی و تکامل ِ اجتماعی اقتصادی ِ خود ِ جامعه بر نیامده، در نتیجه حفظ ِ مالکییت و حفظ ِ رژیم نیز نه برپایه ی دیکتاتوری و دموکراسی ِ دورانی- طبقاتی بلکه به زور ِ استبداد و سرکوب ِ نظامی صورت می گیرد.( در واقع، حاکمان ِ ایران ثروتمندند نه سرمایه دار به مفهوم ِ تاریخی، و ثروت شان را از راه ِ دزدی و مصادره به دست آورده و کل ِ جامعه را به زور ِ اسلحه به بیگاری گرفته اند. به همین دلیل هم هست که نه تنها نیروهای مولد و مناسبات ِ تولید را رشد و ارتقا نداده بلکه بلکه خود به مانعی در راه ِ پیشرفت و تکامل ِ آن هم درآمده اند). از این رو و در این صورت است که معلوم خواهد شد کدام شعار هم راهکار است و هم راهبرد ِ برون رفت از وضعییت ِ موجود. در این مورد، دو شعار ِ محوری ِ معترضان آبان و پیش از آن که هم برزبان ها آمد و هم بر دیوارهای خیابان ها و محله ها نوشته شد، یکی مرگ بر دیکتاتور و دیگری دشمن ِ ما همین جاست، دروغ میگن آمریکاست، به صراحت بیانگر ِ شناخت ِ درست و دقیق و منطبق بر تئوری ِ معترضان هم از دشمن ِ دورانی و هم از راه ِ گذار از وضعییت ِ آچمز ِ کنونی است.